“Now I’m free. I’ve got my hands back on my weapons. … I am definitely going to crush the opposition. There’s no doubt. I built a f***ing machine at Breitbart.” Dat zei Steve Bannon na zijn ontslag uit het Witte Huis. En het belooft niet veel goeds.

Door: Thomas Decreus

Publicatie: De Wereld Morgen, 22-8-2017

33007928831-e1b452e6d4-b.jpg

 

Robert Kuttner, journalist bij het Trumpkritische American Prospect, wist niet goed wat hem overkwam toen een medewerkster van Steve Bannon hem mailde met de vraag of Bannon contact met hem mocht opnemen. Kuttner ging ervan uit dat hij een uitbrander zou krijgen van Bannon omwille van eerder verschenen artikels in American Prospect, maar niets was minder waar. Nauwelijks had Kuttner per mail geantwoord dat hij wel even wou spreken met Bannon, of Bannon zelf belde hem op. Wat volgde was geen interview, maar een enthousiaste monoloog van Bannon zelf.

De monoloog van Bannon was meteen wereldnieuws. Want in zijn relaas tegenover American Prospect ging Bannon in tegen de lijn omtrent Noord-Korea die de president eerder had uitgezet. Een militaire interventie in Noord-Korea is onmogelijk, zo stelde Bannon, want ieder militair ingrijpen in Noord-Korea zou de opoffering van Seoul betekenen. Als het op Noord-Korea aankomt zit de VS daarom klem.

Noord-Korea is onbelangrijk, verklaarde Bannon tegenover Kuttner. Waar het om gaat is China: “Voor mij is de economische oorlog met China alles. Daar moeten we maniakaal op focussen. Als we die strijd niet aangaan, dan zijn we over vijf of maximum tien jaar op een punt aanbeland van waaruit we niet meer kunnen herstellen”.

Dat Bannon – op dat moment nog officieel strategisch adviseur van Trump – zo sterk afweek van Trump, viel op zijn minst opmerkelijk te noemen. Kuttner besloot de neerslag van zijn monoloog met Bannon dan ook met de vraag of Bannon nog lang kon aanblijven in het Witte Huis.

Narcisme

Die vraag werd snel beantwoord. Enkele dagen na het interview met American Prospect volgde de aankondiging dat Bannon opstapt als adviseur van Trump. Het was echter niet het opmerkelijke artikel in American Prospect dat daartoe de voornaamste aanleiding was. Dat interview heeft het vertrek hoogstens versneld. Al eind juli was besloten dat Bannon het Witte Huis zou verlaten. En net omdat het ontslag al beslist was, heeft Bannon vermoedelijk de gelegenheid aangegrepen om zichzelf in the picture te zetten met enkele opmerkelijke uitspraken.

Waarom werd Bannon ontslagen? Commentatoren en politieke analysten zien verschillende processen die geleid hebben tot zijn exit. Ten eerste was er de groeiende wrevel tussen Trump en Bannon. Volgens insiders kon de narcistische Trump het beeld niet verdragen dat hij een poppetje was in handen van het evil masterbrain Bannon, een beeld dat door vele media werd opgehangen. Deze spanning tussen Bannon en Trump is echter meer dan een confrontatie tussen twee narcistische persoonlijkheden, het kadert binnen een ruimer conflict om invloed in het Witte Huis. Ivanka Trump en haar man Jared Kushner lustten Bannon rauw en in het Witte Huis vond een voortdurend getrouwtrek plaats om bevoorrechte toegang te hebben tot de president.

Het conflict tussen Kushner, Ivanka en Bannon kadert evenzeer binnen bredere politiek-ideologische strijd. Bannon vertegenwoordigt de wit-nationalistische lijn, zweert bij een doorgedreven economisch protectionisme en stuurt aan op confrontatie met China. Kushner en Ivanka behoren tot het kamp van de ‘globalisten’, het harde racisme van Bannon en zijn achterban verachten ze en zijn protectionisme achten ze niet wenselijk. Met het vertrek van Bannon lijken de globalisten nu hun greep op het Witte Huis te versterken.

Oorlogsmachine

Dat Bannon vertrokken is uit het Witte Huis, wil niet zeggen dat hij geen politieke invloed meer zal hebben. Alles lijkt erop te wijzen dat zijn ontslag net deel uitmaakt van de politieke en ideologische strijd om het Witte Huis. Bannon heeft voor zichzelf gewoon uitgemaakt dat het strategisch wenselijker is om de strijd buiten het Witte Huis te voeren. Dat Bannon van plan is om ten strijde te trekken blijkt ook uit een reeks interviews die hij na zijn vertrek gaf.

In die interviews verklaarde hij onder andere dat het presidentschap van Trump voorbij was. Een uitspraak waarmee hij niet zozeer bedoelde dat Trump binnenkort zal aftreden (hoewel dat niet uitgesloten is), maar wel dat zijn Trump, de Trump van het economische protectionisme en nationalisme, het schip al heeft verlaten. Vandaar ook dat het helemaal niet contradictorisch is wanneer Bannon daar in één adem aan toevoegt dat hij van plan is te vechten voor Trump en dat hij dat beter buiten het Witte Huis kan doen.

Wat Bannon van plan is, is vrij duidelijk. Onmiddellijk na zijn vertrek uit het Witte Huis woonde hij opnieuw een redactievergadering bij van Breitbart, de extreemrechtse website die beschouwd wordt als een belangrijke katalysator van de zogenaamde alt-right-beweging en waar Bannon de touwtjes in handen had voor hij campagneleider werd van Trump. Bannon is van plan om Breitbart te gebruiken als wapen tegen de globalisten in het Witte Huis en de zogenaamde ‘deep state’ die Trump belet om zijn programma uit te voeren. Aan Weekly Standard zei Bannon: “Now I’m free. I’ve got my hands back on my weapons. … I am definitely going to crush the opposition. There’s no doubt. I built a f***ing machine at Breitbart.

De Mercers

Bannon staat er om bekend een vrij briljant propagandist en strateeg te zijn. Maar hij is ook iemand die een zekere megalomanie niet schuwt. Om een straffe uitspraak zit hij niet bepaald verlegen. De vraag is welk gewicht precies aan zijn woorden moet toegekend worden? Dat valt nog te bezien. In ieder geval trekt Breitbart nu al volop ten strijde tegen het Witte Huis. Artikels met titels als “McMaster Of Disguise: Nat’l Security Adviser Endorsed Book That Advocates Quran-Kissing Apology Ceremonies” en “Report: Ivanka Trump Helped Push Steve Bannon out of the White Houseverschenen dit weekend bijvoorbeeld op Breitbart.

Belangrijker nog is dat Bannon enige tijd voor zijn ontslag een ontmoeting had met Robert Mercer en zijn dochter Rebekah Mercer. De Mercers zijn zowat de spin in het web achter de Trump-campagne. Ze financierden de verkiezingscampagne van Trump, pompten geld in de website Breitbart en Robert Mercer is eigenaar van het databedrijf Cambridge Analytica. Cambridge Analytica is gespecialiseerd in het beïnvloeden van verkiezingsprocessen en zou, naar het zelf beweert, een beslissende invloed gehad hebben bij de verkiezing van Trump. Het bedrijf heeft ook campagne gevoerd voor de Brexit.

Volgens axios.com hebben de Mercers en Bannon besproken hoe ze Breitbart globaal kunnen lanceren. Daarnaast willen ze ook de leemte rechts van Fox News invullen door een eigen televisienetwerk te beginnen. Bannon en de Mercers plannen dus een groot mediaoffensief om het verkiezingsprogramma van Trump alsnog door te duwen. En ze zien de zaken op een globale schaal.

Naast de traditionele oppositie van de democraten tegenover Trump, krijg je nu niet alleen de oppositie van de meer gematigde Republikeinen maar ook een oppositie van extreem rechts, aangevoerd door Bannon en Breitbart. Het maakt er de Amerikaanse politiek enkel nog onstabieler en onvoorspelbaarder door.

Enigszins zorgwekkend is de macht die Bannon en de Mercers nu hebben, zeker nadat Bannon een tijd in het Witte Huis verbleef. Dat er geflirt wordt met morsige vormen van politieke belangenvermenging, daar hoeft geen tekeningetje bij gemaakt te worden. Als één van de dichtste medewerkers van Trump had Bannon toegang tot belangrijke en gevoelige informatie en tonnen data. Al die kennis is nu in handen van Breitbart. En dan heb je ook nog het databedrijf Cambridge Analytica dat in dit alles een bijzonder dubieuze rol speelt. De toekomst zal moeten uitwijzen hoe ver de Mercers en Bannon willen gaan in het doorduwen van hun agenda.

Links

https://www.democracynow.org/2017/7/26/joshua_green_on_the_devils_bargain

http://www.salon.com/2017/08/21/steve-bannon-destroyer-of-worlds-after-electing-a-president-hes-back-to-building-a-right-wing-media-empire/

https://www.axios.com/what-is-steve-bannon-doing-now-breitbart-network-2474727174.html

https://www.axios.com/bannons-billionaire-meeting-to-plot-a-path-forward-2474513230.html

https://www.nytimes.com/2017/08/18/business/media/bannon-said-to-be-planning-his-return-to-breitbart-news.html 
http://prospect.org/article/steve-bannon-unrepentant