Syrisch leger steekt Eufraat over

Lachend de rivier over

Van die oversteek zijn intussen al beelden van de Russische televisie beschikbaar (1) en die tonen een merkwaardig tafereel. Daarbij steekt een zo te zien relatief kleine legereenheid de rivier over en doet dat bijna nonchalant. Je ziet een amfibievoertuig door het water rijden, het snel leggen van een pontonbrug en een boot met erop een vrachtwagen en een hoopje soldaten. Niets indrukwekkend.

Deir Ezzor - Militaire situatie - 30 - 18-09-2017

De kaartenmakers van de militaire toestand in Syrië hebben het tegenwoordig erg druk. Bijna elke dag moeten ze nieuwe maken. Deze dateert van een 9 uur geleden. Vermoedelijk hebben ze nu al de iets oostelijker gelegen hoofdweg op de linkeroever bereikt en zo de VS de pas afgesneden. Verder is er, behoudens de Kaboer, een zijrivier van de Eufraat, immers alleen woestijn in dat deel van Syrië. Geel is de YPG/PKK. De oversteek gebeurde dus enkele kilometers ten zuiden van de YPG/PKK. Beveiligen van de olievelden heet dat.

Maar artilleriegebrul of geweervuur om de overkant van de Eufraat te intimideren was er niet bij. En ook vanaf de oostelijke door ISIS bezette oever was er niets te horen, alleen stilte. Neen, men stapte feitelijk bijna al lachend de rivier over. Met de soldaten die vrolijk de armen in de lucht het klassieke overwinningsteken maken. Het lijkt alsof er vandaag daar geen enkel schot werd gelost.

Deir Ezzor is een vrij grote stad met normaal een goeie 200.000 inwoners die essentieel op de westelijke oever van de rivier ligt. Hier zijn alle voorsteden intussen al bevrijd en blijft alleen nog een klein stukje van het stadscentrum in handen van ISIS. En die lijkt men voorlopig met rust te laten. Zij zijn praktisch omsingeld en kunnen alleen nog via de linkeroever van de rivier vluchten. Gevaarlijk zijn zij niet echt meer.

Spanningen met de YPG/PKK

Ook hier is het echter oppassen geblazen. Want op een goeie 5 à 10 kilometer van de oostelijke oever is intussen de door de Amerikanen gefinancierde Koerdische troepenmacht de stad genaderd. Hier ontstonden duidelijk ook al wrijvingen met het vlakbij opererende Syrische leger en haar Russische bondgenoot.

Er lijkt hierbij tussen de VS en Rusland afgesproken dat ieder van ISIS zoveel land als mogelijk neemt maar de andere zijde met rust laat. Gezien de openlijke onderlinge vijandigheid een natuurlijk erg precaire situatie.

Zo is er het verhaal dat Russische of Syrische vliegtuigen de Koerdische YPG/PKK  vorige week zouden hebben aangevallen. Naar te horen viel zonder veel schade aan te richten. Zowel Damascus als Moskou ontkenden echter het verhaal. Probleem is hier dat de VS en hun lokale bondgenoten een verschillend uur gaven voor de aanval. Opvallend is verder dat de VS er publiek zelfs geen problemen over maakt.

Eufraat - Leger steekt Eufraat over - 18 september 2017 - 2

Een van de eerste foto’s van de oversteek van de Eufraat door het leger. Een historisch ogenblik daar het de eerste maal sinds ongeveer 2013 is dat men die oversteek doet. De Syrische regering maakt haar belofte waar dat ze het ganse land ging heroveren. Dat werd eerst in onze media en bij onze regeringen unaniem weggelachen.

Ook die opmars van de zogenaamde Syrische Democratische Krachten, het Arabisch aanhangsel van de Koerdische YPG/PKK, richting de linkeroever van Deir Ezzor ging blijkbaar zeer vlot maar lijkt op enkele kilometers van de oostelijke rivieroever plots gestopt. Waarom is onduidelijk. Is het omdat de strijd om de stad Rakka erg bits blijft?

Vandaag zijn ook de eerste twee vrachtvliegtuigen op de militaire luchthaven van Deir Ezzor geland. Voor het eerst sinds een drie jaar. En ook dat is uiterst belangrijk daar het de bevoorrading van het front zeer vergemakkelijkt.

Voordien immers moest men voor de ravitaillering van de frontlinies honderden kilometers rijden om er aan voedsel, olie, wapens en geneesmiddelen te geraken. Het is ook erg goed nieuws voor de stadsbewoners die nu verser en meer voedsel en geneesmiddelen kunnen krijgen.

Olievelden

Intussen trekt het leger ook verder op langsheen de Iraakse grens waar men op een 50 kilometer zit van al Bukamal, de aan de Eufraat gelegen Syrische grensstad. Eenzelfde scenario aan de andere kant van de grens waar het Iraakse leger snel naar de grensstad Qaim oprukt, zowel vanuit het westen als langsheen de Eufraat vanuit het zuiden.

Ook naderde men vanuit de provinciehoofdplaats Deir Ezzor al tot op een dertig kilometer van het relatief grote stad Mayadin. Vele waarnemers vermoeden dat hier zich de resterende topfiguren van ISIS bevinden. Wat ook opvalt is dat ISIS in tegenstelling tot het verleden amper nog tegenaanvallen onderneemt en als ze die doet ze ook al na enkele uren ziet mislukken. Met blijkbaar veel verlies aan mensen en materieel.

Deir Ezzor - Militaire situatie - olievelden  17-09-2017

Een kaart met daarop de olie- en gasvelden in het oosten van Syrië. Blauw is het door de VS via de YPG/PKK bezette gebied, grijs is nog in handen van ISIS en roze is het door het leger gecontroleerde territorium. De zwarte lijnen zijn provinciegrenzen, behalve die met Irak.

Neen, aan het rijk van al Baghdadi is een einde aan het komen. Waarschijnlijk zal er van het kalifaat van ISIS kortelings niets meer overblijven. Wel zal ISIS als organisatie mogelijks overleven. In welke vorm en met welke capaciteiten is natuurlijk nog onduidelijk. Maar met het verdwijnen van ISIS komt er geen einde aan de salafistische terreur.

Men gaat nu ook kortelings wel al Qaeda in Syrië kordaat aanpakken maar zowel ISIS als al Qaeda zijn ook elders actief. Het startschot hiervoor kan elk ogenblik volgen na een akkoord vorige week in Kazakstan tussen Turkije, Iran, Rusland en Syrië. Maar in hoeverre wil de VS hen later zoals in Afghanistan, Irak, Libië en Syrië nog gebruiken? In Myanmar of in China bijvoorbeeld?

Wel heeft het salafisme in Syrië en Irak een nooit geziene nederlaag geleden. En dat moet zware gevolgen hebben voor hun gemoedgesteldheid. Zeker ook nadat alle kenners en de meeste jihadisten perfect weten dat de VS en Israël hen financierden.

Duidelijk is nu ook dat de VS hier de strijd verloor. Ze gebruikte ISIS om de Syrische regering en het secularisme ten val te brengen. Toen de Russen op 30 september 2015 plots intervenieerden besefte Washington dat het plan A, het gebruik van die salafistische terreurbendes, ging falen. Behoudens een open oorlog – en wereldoorlog – met Rusland.

Qaim - al Bukamal - Militaire situatie - 1 - 16 september 2017

Het verhaal in Irak langs de Syrische grens. Parallel langs de grens rukt het Iraakse leger met het Syrische op. De steden al Bukamal in Syrië en Qaim in Irak zouden dan ook nog deze maand kunnen vallen. En daarmee kan ook de weg van Damascus naar Bagdad heropend worden. Ook dit wou de VS blijkbaar verhinderen met als bedoeling de snelle heropbouw van Syrië en Irak te verhinderen.

Schaakmat

Pas dan is de VS volop ISIS gaan bombarderen en gebruikte ze vanaf dat ogenblik met volle kracht de YPG/PKK – officieel voor de VS nochtans een terreurbeweging – om haar deel van Syrië te veroveren en Assad zoveel mogelijk te verzwakken. Maar het was een tweede keus met weinig kans om grote invloed te krijgen voor de herverdeling van de macht in het land na de oorlog. Wat de VS vermoedelijk wel besefte.

Dat blijkt nu overduidelijk. Bijna al de Syrische olie- en gasbronnen bevinden zich nu in Syrische handen of liggen in het gebied ten zuiden van waar het Syrische leger de rivier overstak. Ze zijn nu aan de hoofdweg die parallel loopt met de Eufraat. En dus is verder zuidwaarts oprukken voor de VS uitgesloten.

Deir Ezzor militaire luchthaven - Landing cargovliegtuig - 18 september 2017

Vandaag landen al de eerste vrachtvliegtuigen in Deir Ezzor, amper twee weken na het doorbreken van de belegering. Zes maanden terug zat men er nog meer dan 100 km vandaan en werd die luchthaven bijna dagelijks beschoten.

Washington heeft nu slechts een deel van de vruchtbare Eufraatvallei en praktisch geen oliebronnen. Bovendien is het geweten dat voor de kust van Syrië en in centraal Syrië er zich grote gasvelden bevinden. Dat wordt de rijkdom nodig om het land herop te bouwen. Met andere woorden: De VS staat schaakmat. Het toont het genie genaamd Vladimir Poetin.

Charles Lister, werkzaam bij o.m. door Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten gefinancierde studiediensten als het Brookings Institute uitte dan ook al luidkeels zijn ongenoegen op Twitter over de ontwikkelingen van vandaag. Game over!

Willy Van Damme