Niet feiten maar verhalen vormen de drijfveer van maatschappelijke debat

Niet feiten maar verhalen vormen de drijfveer van maatschappelijke debat

06-02-18 10:54:00,

Als burgers van moderne democratische samenlevingen denken we graag dat ons politieke beleid en onze berichtgeving over dat beleid gedragen worden door objectieve feiten en redelijk debat. Sommige politici kunnen al eens liegen en sommige media kunnen bepaalde gebeurtenissen al eens gekleurd weergegeven maar over het algemeen, zo veronderstellen we, worden zo’n uitschuivers toch in evenwicht gehouden doordat politieke tegenstanders de leugens van anderen proberen te ontmaskeren en serieuze journalisten de reële feiten zo objectief en neutraal mogelijk trachten te achterhalen. In werkelijkheid echter, blijken ‘feitelijkheid’, ‘objectiviteit’ en ‘neutraliteit’ het maatschappelijke debat of het politieke beleid maar in kleine mate te bepalen. Dat debat en dat beleid worden daarentegen in grote mate bepaald door subjectieve, emotionele en ideologische verhalen.

Zeker in de internationale politiek en de berichtgeving rond buitenlandse conflicten zijn daar een hele resem voorbeelden van te geven. Deze politiek en berichtgeving worden immers sterk gedreven door expliciete wij-zij verhalen die gewelddadigheid vooral toeschrijven aan de brutaliteit van anderen culturen, ideologieën en geloofsovertuigingen en die onze eigen culturele en ideologische achtergrond louter als ‘geweldloos’ en ‘verlicht’ afschilderen. Niet zozeer omwille van de feiten en wel omwille van een politiek ideologisch verhaal hadden we weinig aandacht voor de slachtoffers van Saddam’s moordpartijen zolang Westerse landen hem zijn hij chemische wapens leverden. Zijn gruweldaden werden immers wel uitvoerig als genocide bestempeld toen hij plots onze vijand werd na zijn inval in Koeweit. Niet zozeer omwille van onze objectiviteit en wel omwille van een politiek-ideologisch verhaal kregen we bijna niets te horen over de destructie van erfgoed in Irak door Westerse troepen. Toen Daesh ten tonele verschenen en in Syrië heel wat erfgoed verwoestten, werd dat immers breed uitgesmeerd als een toonbeeld van hun waanzin. Niet zozeer omwille van onze neutrale berichtgeving en wel omwille van een politiek-ideologisch verhaal werd de Westminster Attack van 22 maart 2017 zestien keer meer aan terreur gerelateerddan de aanslag in Charlottesville van 12 augustus 2017. De Westminster attack ging het immers om een extremistische moslim, in Charlottesville was de dader een extremistische nationalist – en omwille van de huidige geopolitieke spanningen wordt de islam nu eenmaal veel sterker met geweld geassocieerd dan andere geloofsovertuigingen of ideologieën, zelfs al begaan ze even grote gruwels.

Hypocrisie

De bekende linguïst en politicoloog Noam Chomsky schreef ooit heel gevat in zijn boek Failed States: “Eén van de meeste elementaire morele principes is dat van ‘universaliteit’: de standaarden die we voor anderen hanteren moeten we ook voor onszelf hanteren – of zelfs strengere.

 » Lees verder

%d bloggers liken dit: