Nieuwsbrief Driegonaal

Logo_Mailchimp– Partijpolitiek en democratie (?) John Hogervorst
– Associaties in het economische leven (fragment) Dieter Brüll
– Agenda

 

Partijpolitiek en democratie (?)

Mogelijk is het u, beste lezer, opgevallen dat we in Driegonaal doorgaans ver weg blijven van partijpolitiek. Als het hier over politiek gaat, proberen we doorgaans wat helderheid te scheppen over wat democratie eigenlijk is, of zou moeten zijn.
Praten over partijpolitiek helpt daarbij niet. Partijpolitiek zoals wij die kennen belemmert juist de helderheid die nodig is om inzicht te krijgen in ‘democratie’ en draagt ook niets in zich om bij te dragen aan een vernieuwing van de democratie.
Het valt overigens niet altijd mee om te zwijgen over het partijpolitieke circus. Niets menselijks is ons vreemd en hoeveel genoegen valt er niet te beleven aan het belachelijk maken van de capriolen die onze volksvertegenwoordigers uithalen. Wat zou er allemaal niet te zeggen zijn over allerlei D’66-ers en hun vrijwillige euthanasie op de Wet raadgevend referendum -… maar nee, we doen het niet!

Inmiddels doen anderen moeite om de nog benodigde 200.000 handtekeningen te verzamelen opdat er op het laatste nippertje nog een referendum over de Wet op de orgaandonatie kan worden gehouden. Of we nou zo verdrietig moeten zijn met het afschaffen van de referendumwet, daarbij mag een vraag gesteld worden. Maar het zou in de lijn van de ontwikkeling – die de democratie gaan moet – liggen dat het afschaffen van de huidige wet zou gebeuren opdat er een nieuwe, betere wet in werking zou treden; dat is helaas niet het geval.
(Hierin kunnen we een van de vele aanduidingen zien dat partijpolitiek zich in veel gevallen meer op het belang van de partij dan op dat van de kiezers richt).

En nu, met het beoogde referendum over de Wet op de orgaandonatie – en hebben we eigenlijk voor het eerst (de mogelijkheid tot) een referendum over een thema waarvoor geldt dat werkelijk iedere kiezer oordeelsbekwaam is. Willen we de democratie ernstig nemen, dan moeten we alleen democratisch besluiten over onderwerpen die zich daartoe ook lenen, dat wil zeggen: onderwerpen waarover elk mens een oordeel kan vellen. De vraag wat er na mijn (hersen)dood met mijn organen moet of mag gebeuren, is bij uitstek een vraag waarover ik mij een oordeel kan vormen. Dat is een vraag die democratisch behandeld kan worden – want ieder mens is daarover in staat te oordelen.

Dat gold bijvoorbeeld niet voor het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne. Daarin werd gevraagd een simpel ‘ja’ of ‘nee’ te zeggen over een verdrag met honderden bepalingen over de meest uiteenlopende aangelegenheden – waaronder aangelegenheden die feitelijk economische vraagstukken waren (en dus niet ‘vatbaar’ voor democratische besluitvorming).
Het referendum over de Wet op de orgaandonatie heeft alles in zich om echt een ‘model-referendum’ te worden. Mocht het zover komen dat het referendum doorgaat, en mocht de praktijk dan laten zien hoe het óók kan met een referendum… dan kan partijpolitiek Den Haag gewoon verder met wat men daar gewoon is: verdoezelen wat democratie kan zijn.

Maar daarbuiten, buiten ‘circus partijpolitiek’, groeit misschien het bewustzijn voor wat er nodig is om de democratie tot een volgende ontwikkelingsstap te brengen.
John Hogervorst



Dieter Brüll
Associaties in het economische leven
(fragment)
Bij uitgeverij Nearchus is een driedelige uitgave met verzamelde teksten van Dieter Brüll in voorbereiding. Een fragment uit één van de geselecteerde teksten:

(…) Iedereen die ervan uitgaat, dat de economie er is ter wille van de mens en niet de mens ter wille van de economie, zal, althans theoretisch, moeten erkennen dat de krachtpool in ons huidige bestel precies aan de verkeerde kant ligt: niet de industrie behoort goederen naar en in de verbruikers te pompen, doch de consumenten zouden de zuigende kracht moeten zijn, waardoor de industrie tot voortbrenging wordt gestimuleerd. Daarmee is echter op het tweede beginsel gewezen, dat in het concept van de drieledige maatschappij aan de structurering van het economische leven ten grondslag ligt.
Gaat men consequent uit van de behoefte als kompas – niet als vrome wens, noch als rechtvaardiging achteraf (‘de markt heeft de waren opgenomen, dus was er behoefte’) – dan ontkomt men niet aan een aantal rigoureuze ingrepen. Aan verbruikerszijde zal men achter de consumptievoornemens, die men in zijn rationele ogenblikken opvatte, moeten staan, zodat de producent bij het doen van investeringen op een hiermee corresponderende afzet kan vertrouwen. Vraag en aanbod zullen zich tot in het – eventueel langdurige – contract moeten concretiseren. (De consument berokkent niemand schade, als hij zijn afnameverplichting aan een ander overdoet). Het zou namelijk even onredelijk zijn om de producent de dupe te laten worden van consumptieve wispelturigheid, als het vandaag onredelijk is, dat de consumptie aangepast moet worden aan de marktstrategie van de producent. Consumentenvertegenwoordigers zullen erop toe moeten zien, dat de afgesproken kwaliteit ook geleverd wordt. Aan de productiezijde zal voorkomen moeten worden, dat men zich onafhankelijk van de vraag maakt. Een van de wegen daartoe is, om de productiemiddelen uit de sfeer van de eigendom in de sfeer van het verbintenissenrecht te brengen.

Met het voorkomen van kapitaalvorming in de privésfeer hangt nog het volgende punt samen.
Terwijl zich een hele wetenschap met de kostprijs van goederen en diensten bezig houdt, wordt over de aanbiedingsprijs liefst weinig gepraat. Zoals onze economische filosofie ervan uitgaat, dat geproduceerd dient te worden ‘wat de markt op kan nemen’, zo beveelt zij een prijspolitiek aan, die voor de productie in haar geheel een zo hoog mogelijk resultaat oplevert. Dit leidt tot een verschillende prijsstrategie in verschillende gebieden, tot leveringsverboden, tot dumping, tot prijzen die in geen enkele verhouding tot de kostprijs staan, tot verticale prijsbinding, tot quality-pricing, et cetera. Alleen één ding geldt als on-netjes en komt hoe langer hoe meer nog slechts bij de winkelier voor: prijsconcurrentie. Ongelukkigerwijs is deze nu juist het fundament, dat onze economische structuur moet dragen… Prijspolitiek behoort tot de welbewaakte bedrijfsgeheimen en de verbruiker heeft er weinig weet van. Alleen als vernietiging van goederen ter wille van de handhaving van het prijspeil zich openlijk afspeelt (‘doordraaien’), komen er wel eens ‘abstracte ethici’ in het geweer. ‘Abstract’, omdat zij (eindelijk!) de goederen in plaats van de winst zien; ‘ethici’, omdat zij zich druk maken om de hongerige magen, die met het vernietigde voedsel gevuld hadden kunnen worden.
(…)


Zondag 3 juni, Oldeberkoop
Referenda: zinloos of zinvol?
met Arjen Nijeboer

Op zondag 3 juni 2018 is de tweede bijeenkomst van het Filosofisch Café Oldeberkoop. Het thema is ‘Referenda: zinloos of zinvol’?
Arjen Nijeboer van de Stichting ‘Meer Democratie’ is bereid gevonden een lezing te houden, vragen te beantwoorden en met aanwezigen over vormen van directe democratie in gesprek te gaan. ‘Meer Democratie’ is een nieuwe beweging die alle Nederlanders meer zeggenschap wil geven in politiek en samenleving. Nijeboer is journalist en medeauteur van het boek ‘Directe democratie’.
De bijeenkomst is in Theatercafé ‘Le Brocope’, Oosterwoldseweg 5 in Oldeberkoop en duurt van 13.30 uur tot 16.00 uur.
Belangstellenden kunnen zich aanmelden via e-mailadres
filcaf@yahoo.com of via tel.nr. 0516 850 377

Zondag 10 juni, Leiden
Mens en Robot: dreiging – uitdaging – of kans?
Met Christine Gruwez en John Hogervorst

Wereldwijd zijn wetenschappers bezig robots verder te ontwikkelen en gereed te maken voor steeds meer toepassingen. Terwijl het inzetten van de robot in de moderne industrie al gangbare praktijk is, wordt er ook al gewerkt aan het inzetten van robots in de zorg of gewoon in het dagelijks leven.
In veel opzichten moet de mens het tegen een robot afleggen. Een robot is sneller, kan zwaar werk moeiteloos aan, kan onbeperkt doorgaan, legt een feilloze precisie aan de dag en blijkt een steeds groter aantal data te kunnen opslaan en te gebruiken. Af en toe wordt er al over gesproken dat de mens op allerlei deelgebieden in de samenleving ‘overbodig’ zal worden
De opkomst van de robot roept grote vragen op die samenhangen met de essentie van het mens-zijn. Zal de robot de mens vervangen? Kan een robot zichzelf ontwikkelen en wordt hij ‘superieur’ aan de mens? Wat is ontwikkeling eigenlijk? Hoe zou het zo kunnen zijn dat de mens ‘overbodig’ wordt. Op welke manier kunnen we de opkomst van de robot inbedden ineen samenleving die menswaardig is en blijft?
Met deze thema’s gaan we tijdens deze bijeenkomst aan de slag, in de vorm van inleidingen en gesprek.
De Zonneboom
De Laat de Kanterstraat 5
2313 JS Leiden
T: 0715 123 137
E: info@zonneboom.nl
www.zonneboom.nl


Van 15 tot 21 juli, Frankrijk (Haute Marne)
Vrijheid – Gelijkheid – Broederschap !
Een zomerweek sociale driegeleding met John Hogervorst

Waar anders dan in Lothlorien kunnen we ons een zomerse week lang verdiepen in de idealen van de Franse Revolutie?
Vraag je je wel eens af waarom het onderwijs is zoals het is: voor veel kinderen een keurslijf dat niet past? Ken je de neiging om je af te sluiten voor wat er in de politiek gebeurt? Hou je je hart vast bij de gedachte aan de krachten in de economie die alleen maar naar meer winst streven?
Vrijheid, gelijkheid en broederschap zijn geen historische relikwieën maar leven in ieder mens:
– als het verlangen om je in vrijheid te ontwikkelen
– als het verlangen om in gelijkheid mee te oordelen en besluiten als het om wetten, regels, rechten en plichten gaat
– als het verlangen naar een economie die welvaart schept én eerlijk verdeelt.
Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie, beschreef hoe vrijheid, gelijkheid en broederschap in de samenleving elk hun eigen plek en werkingsgebied zouden moeten hebben. Dit beeld van de samenleving, de sociale driegeleding, is uiterst actueel en wijst een richting waarin het antwoord op de grote en dringende maatschappelijke vraagstukken gevonden kan worden.
In deze zomerweek gaan we dit beeld op een veelzijdige manier onderzoeken, zodat het innerlijk in ons tot leven komt. Wanneer dat lukt, ga je merken dat dit beeld houvast en richting kan bieden in de chaotische gebeurtenissen van onze tijd.
Centre Lothlorien (ca 600 km van Utrecht) biedt verschillende mogelijkheden van verblijf, waaronder kamperen, huur van een appartement of eenvoudig huisje, verblijf in het ‘chateau’.
Info:
centrelothlorien@gmail.com
www.centrelothlorien.com


Vanaf vrijdag 21 september, Leiden
Werkplaats voor de Toekomst
– Samen bouwen aan een eerlijke en vrije samenleving

Een scholingscursus sociale driegeleding met John Hogervorst (en gastdocenten)
Vandaag?
Vandaag worstelen we met economische krachten en gewoonten die mens en aarde schaden; met overheden en bedrijven die alles van ons (willen) weten; met bureaucratie en regelzucht die hindernissen zijn voor elk ontluikend initiatief; met een invulling van de democratie die geen recht meer doet aan de mondigheid die in elk mens leeft.
Morgen?
Morgen wordt alles anders,… wanneer wij vandaag een nieuwe weg naar de toekomst vinden. Die weg wacht erop om door ons bewandeld te worden en heet: de sociale driegeleding.
Toekomst bouwen
Sociale driegeleding behelst het vormgeven van de samenleving op basis van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Deze idealen zouden elk in een eigen werkingssfeer, naast elkaar, tot hun volle betekenis kunnen uitgroeien.
Daarmee worden de voorwaarden geschapen die de mens in staat stellen zich in vrijheid te ontwikkelen, in gelijkwaardigheid democratisch mee te bestemmen, in broederschap samen te werken, en te delen, in de economie.
In de Werkplaats voor de Toekomst gaan we stevig aan de slag om ‘toekomstbouwers’ te worden.
Je ontwikkelt inzicht in het grote geheel (zodat je je eigen doel en werken vanuit dit geheel richting kan geven)
Je schoolt de manier van denken die in het sociale leven vruchtbaar is (en dat helpt om je doelen in de sociale werkelijkheid in te passen)
Je vormt een instrument om de actualiteit te doorzien en zicht te krijgen op onderliggende stromen en tendensen
Je wordt gestimuleerd de driegeleding niet alleen te onderzoeken, maar ook in je op te nemen, met je eigen doel te verbinden en in je streven te integreren.
17 bijeenkomsten op vrijdagmiddag (tot en met 17 mei 2019)
Uitgebreidere informatie binnenkort beschikbaar.

De Zonneboom
E: info@zonneboom.nl
www.zonneboom.nl

%d bloggers liken dit: