De gekozen bankier

21-06-18 07:22:00,

In het debat over geldcreatie staren we ons blind op vraagstukken van stabiliteit en efficiëntie. Daarmee verliezen we de morele dimensie die er aan het scheppen van geld verbonden is uit het oog.

Vandaag de dag wordt het merendeel van al het geld – circa 90 procent – door private banken gecreëerd. Dat is een slechte zaak, vinden sommigen: private banken bieden te weinig stabiliteit. Dat bleek tien jaar geleden, toen ze ons naar de rand van de economische afgrond voerden. Bijna iedereen kon een hypotheek of lening krijgen, ook wanneer de kans dat iemand die kon terugbetalen zeer klein was. Toen duidelijk werd dat er vaak geen tegoeden tegenover de schulden stonden, ging het vertrouwen in de economie in rook op. Het gevolg: de kredietcrisis van 2008.

Het Zwitserse Vollgeld-initiatief wil een herhaling van dit scenario voorkomen. Zij pleitten in een referendum dat op 10 juni werd gehouden voor een radicale monetaire hervorming: voortaan zou alleen de Zwitserse centrale bank (SNB) geld mogen scheppen. Op die manier is er uitsluitend ‘gedekt geld’ in omloop. Dit betekent dat voor elke euro aan banktegoed ergens een euro cash in de kluis ligt. Dat zou het geldsysteem veiliger en stabieler maken, zo legden Martijn Jeroen van der Linden in FTM en Martin Sandbu in de Financial Times uit.

Uitslag

Het blijft voorlopig toekomstmuziek: het Vollgeld-voorstel werd verworpen, met 24 procent voor en 75 procent tegen. Maar slechts 34 procent van de stemgerechtigden was komen opdagen. Misschien was het referendum over de stabiliteit van geld een ver-van-mijn-bed-show voor de Zwitsers, of waren ze gevoelig voor de campagne die de gevestigde financiële orde – waaronder de SNB – tegen het initiatief voerde.

Het Vollgeld-initiatief is onderdeel van een grotere beweging

Maar het debat over geldhervorming is daarmee niet ten einde: het Vollgeld-initiatief is onderdeel van een grotere beweging in Europa. Allerlei prominenten spreken zich uit voor aanpassing van ons geldstelsel. Neem Martin Wolf, vooraanstaand economisch commentator bij de Financial Times; hij riep de Zwitsers op om voor het Vollgeld-referendum te stemmen. Ook Miguel Fernández Ordóñez, de voormalige voorzitter van de Spaanse centrale bank, pleit voor een schuldvrij geldstelsel. In Nederland is het de stichting OnsGeld – zusterorganisatie van Positive Money – die het voortouw neemt.

 » Lees verder