Waarom het akkoord over de Kaspische Zee zo belangrijk is

07-09-18 07:26:00,

Tot het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 deelden twee staten de kusten van de Kaspische Zee: de USSR en haar zuiderbuur Iran. Vandaag de dag liggen er maar liefst vijf landen aan de zee en deze veranderde situatie was nog altijd niet duidelijk volkenrechtelijk geregeld. Deze zomer werden hiertoe alsnog belangrijke stappen gezet.

De staatshoofden van Azerbeidzjan, Iran, Turkmenistan, Kazachstan en Rusland hebben op 12 augustus in de Kazachse havenstad Aqtau een overeenkomst ondertekend over de status van de binnenzee die hen verbindt. Deze zee heeft een oppervlak van meer dan 386.000 vierkante kilometer, is 1.200 kilometer lang en de grootste breedte bedraagt 435 kilometer. Naast de rijke viswateren die het biedt, speelt de zee een belangrijke rol in de winning van olie en gas. Er waren dus grote belangen mee gemoeid om de exploitatierechten vriendschappelijk te regelen.

De overeenkomst stelt de staatsgrenzen van de betrokken landen nu op 15 zeemijl voor de kust vast. Daar voorbij ligt dan nog een strook van tien zeemijl als exclusieve economische zone.En daartussen ligt dan het deel van de zee dat voor alle verdragspartners vrij te benutten is. Hier opereert ook de Kaspische Vloot van Rusland, die internationaal reeds van zich deed spreken, toen van daaruit twee raketten op posities van IS in Syrië afgeschoten werden en doel troffen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!

Het heeft echter meer dan twee decennia geduurd voor het plan voor een Kaspisch Verdrag werkelijkheid werd. De drie kleinere landen boden lange tijd weerstand uit vrees dat ze er relatief slecht af zouden komen. Uiteindelijk wisten de Russische en Iraanse diplomaten, mede door de grotere rol die deze grootmachten zijn gaan spelen in de regio, de andere betrokken landen te overtuigen.

De Russische president Vladimir Poetin sprak dan ook van een baanbrekende overeenkomst en benadrukte het daarin vastgelegde “exclusieve recht” van de Kaspische Zeelanden en hun verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van de regio.

Zijn Kazachse ambtsgenoot Nursultan Nazarbajev noemde het verdrag een “grondwet voor de Kaspische Zee”. Deze beschrijft het lichaam als meer noch als zee, wat een andere status met zich mee zou brengen, maar als “binnenwater met het recht van gemeenschappelijk gebruik”. Daarbij voorziet het akkoord in een kader waarbinnen nog diverse detailvragen te beantwoorden blijven.

 » Lees verder