Dominostenen en bakstenen: het Lehman-moment van Thomas Bollen

12-09-18 07:03:00,

‘Straks vliegen de bakstenen door de ruiten van de Albert Heijn,’ voorspelde een collega van redacteur Thomas Bollen in 2008. Zover is het niet gekomen. Wat er wél aan diggelen ging, was Thomas’ economische wereldbeeld.

In 2008 liep ik stage bij de M&A-adviespraktijk van Deloitte. Daar spitte ik jaarrekeningen door, hielp met het waarderen van bedrijven en stelde verkoopbrochures samen: niet direct de meest opwindende taakjes. Wat mijn concentratie niet bevorderde, waren de rood knipperende koersen van ING en Fortis in de hoek van mijn scherm. Bij de koffieautomaat werd volop gediscussieerd, niet over wat er in de economie aan de hand was, maar over het juiste moment om weer in te stappen. Iedereen was het er immers over eens: ‘ING is in de kern een gezonde bank en de koers zal zich snel herstellen.’

Eén consultant zag het anders: ‘Al die banken zullen als dominosteentjes omvallen. De koers gaat naar nul. En vervolgens vliegen de bakstenen door de ruiten van de Albert Heijn.’

De rest barstte in lachen uit. Hij was de waarderingsspecialist van de afdeling, maar niemand nam zijn woorden serieus: ‘Zijn vriendin heeft het vorige week uitgemaakt, dus hij zit niet zo lekker in zijn vel.’ Toen ik doorkreeg dat hij meende wat hij zei, ging er een rilling door mijn lijf. Wat nu als juist de rest het bij het verkeerde eind had?

 Ik voelde me als Jim Carrey in The Truman Show

Die gedachte bleef in de maanden daarna door mijn hoofd spoken. De veronderstelling dat wij, spaarzame Nederlanders, onze financiën keurig op orde hadden en onze banken dus niet failliet konden gaan, zat diepgeworteld in mijn brein. Bij mijn collega’s was dat net zo, ook al hadden we deze aanname nooit getest. Totale ineenstorting van ons financiële stelsel was simpelweg geen scenario in de VaR– en CAPM-modellen waar ik over leerde op mijn opleiding Financiële Economie. De waarderingsmodellen van Deloitte hielden evenmin rekening met het script dat uiteindelijk werd gevolgd. 

Na de val van Lehman Brothers schudde het financiële systeem op zijn grondvesten. Waren vervolgens niet alle conventies van het kapitalisme overboord gegooid, dan had de eenzame consultant gelijk gekregen en waren de bakstenen echt door de ruiten van de Albert Heijn gevlogen.

 » Lees verder