Mensheid leidt aan hebzucht, maar beterschap is mogelijk – De Lange Mars Plus

Mensheid leidt aan hebzucht, maar beterschap is mogelijk – De Lange Mars Plus

08-10-18 06:34:00,

Bijdrage van Peter Van Els –

Het comfort van rijke mensen is afhankelijk van een overvloedig aanbod aan arme mensen. -Voltaire

Dat hebzucht van alle tijden is weet iedereen. Zolang er mensen zijn, zal hebberigheid, inhaligheid en schraapzucht blijven bestaan. In het Oude Griekenland hadden ze er een speciaal woord voor: ‘Pleonexia’. Pleonexia is een begrip dat zaken als hebzucht en inhaligheid verenigt in een filosofisch gegeven. Strikt gesproken is het ‘de onverzadigbare wens om te hebben wat rechtmatig eigendom is van anderen’. Met andere woorden, meedogenloze zelfzucht en ‘de arrogante veronderstelling dat andere mensen en dingen uitsluitend bestaan om er eigen voordeel uit te halen’.

Maar pleonexia is meer dan dat. Het is een ziekte, een vorm van psychopathie. Pleonexia is niet alleen hebzucht in de gebruikelijke zin, maar ook de onverzadigbare wens om iets te verwerven, te verzamelen of te verkrijgen, of het nu gaat om geld, eigendom of macht. Mensen die lijden aan pleonexia, zou je kunnen zeggen, verkeren in een staat van voortdurende ontevredenheid, het gevoel nooit genoeg te hebben.

De hebzucht van pleonexia is dus geen gewone hebzucht, maar een onverzadigbare hebzucht. Het gaat niet om geld of bezit, maar om het eindeloos vergaren van geld en bezit. Dit zou je een vorm van neurose kunnen noemen. Een ziektebeeld. En dat is ook precies wat de Grieken ermee bedoelden. Aristoteles zag het als een symptoom van een gestoorde ziel.

Pleonexia door de eeuwen heen

Het principe van hebzucht als ziektebeeld of pathologie komt regelmatig terug, niet alleen bij de Oude Grieken. In Prediker 5:9 lezen we: ‘Iemand die van geld houdt, heeft nooit genoeg. Wat een dwaasheid om te denken dat geld gelukkig maakt. Hoe meer u hebt, des te meer mensen ervan willen profiteren.’ En in Lucas 12:15 zegt Jezus: ‘Pas op, hoed je voor iedere vorm van hebzucht, want iemands leven hangt niet af van zijn bezittingen, zelfs niet wanneer hij die in overvloed heeft.’

In het Boeddhisme is hebzucht een van de drie vergiften, de drie bronnen die verantwoordelijk zijn voor al het lijden; te weten lobha, dvesha en moha, meestal vertaald als ‘hebzucht’, ‘haat’ en ‘onwetendheid’.

 » Lees verder

%d bloggers liken dit: