Tijdens de verkiezingen gepaaid en in het regeerakkoord genaaid

Tijdens de verkiezingen gepaaid en in het regeerakkoord genaaid

09-10-18 07:22:00,

Wanneer verkiezingsprogramma’s worden omgezet in regeerakkoorden, blijken huishoudens er stelselmatig slechter vanaf te komen dan hun was beloofd. Bedrijven worden juist bevoordeeld. Dat blijkt uit een grondige vergelijking tussen de lastendruk in de regeerakkoorden en de doorrekeningen van de verkiezingsprogramma’s.

In verkiezingstijd beloven politieke partijen van alles aan de burger. Lastenverlichting voor de middenklasse, meer geld naar onderwijs en bezuinigingen op het ambtenarenapparaat zijn vaste paradepaardjes. Om hun beloftes kracht bij te zetten, laten de partijen hun verkiezingsprogramma’s tot in detail doorrekenen door het Centraal Planbureau (CPB).

‘In Nederland hebben we een doorrekencircus opgetuigd dat uniek is in de wereld. Politiek en ambtenarij zijn er maandenlang mee bezig en tijdens de formatiebesprekingen schuiven de partijleiders aan, met de doorrekeningen van hun verkiezingsprogramma’s onder de arm.’ Dat vertelt Wimar Bolhuis, oud-fractiemedewerker van de PvdA en voormalig ambtenaar bij het ministerie van Financiën.

Bolhuis boog zich voor zijn promotieonderzoek aan de Universiteit Leiden over de vraag of die doorrekeningen met een goede reden worden gemaakt: dragen ze bij aan de totstandkoming van het regeerakkoord? Hij verdedigt aanstaande donderdag zijn proefschrift, waarin hij de CPB-doorrekeningen van de verkiezingsprogramma’s vergeleek met de doorrekening van de regeerakkoorden over de periode 1986-2017.

’Bedrijven stemmen niet, dus in verkiezingsprogramma’s worden die juist extra belast’

Wat blijkt: van de mooie toekomstplaatjes die partijen ons in verkiezingstijd voorhouden, komt uiteindelijk niets terecht. De lastendruk voor huishoudens is in de regeerakkoorden stelselmatig hoger dan in de verkiezingsprogramma’s. Sinds 1986, toen het CPB begon met het doorrekenen, is er geen enkel regeerakkoord te vinden dat een uitzondering op deze regel vormt.

Lastendruk huishoudens versus lastendruk bedrijfsleven

In zijn proefschrift maakt Bolhuis inzichtelijk dat de lastendruk voor huishoudens per formatie gemiddeld 4 miljard euro hoger uitpakt dan het CPB in verkiezingstijd voorrekende. De lastendruk voor bedrijven is daarentegen in bijna elk regeerakkoord lager dan in de programmadoorrekening; gemiddeld 300 miljoen lager en sinds 2006 ruim 1,5 miljard lager per formatie.

Dit jaar stond de afschaffing van de dividendbelasting, een plan dat in geen enkel verkiezingsprogramma voorkwam, volop in de schijnwerpers. Die aandacht is volgens Bolhuis uitzonderlijk, maar zo’n onaangekondigde lastenverlichting voor bedrijven (of een lastenverzwaring die niet doorgaat) is bepaald niet ongewoon. ‘Het is eerder een wetmatigheid in formaties: bedrijven gaan minder belasting betalen dan de kiezers bij de verkiezingen werd beloofd.’

Bolhuis verklaart dit met de theorie van de politieke economie.

 » Lees verder

%d bloggers liken dit: