Tijd voor Ierse hereniging | Uitpers

24-10-18 12:12:00,

Talrijke muurschilderingen herinneren in (Lodon)Derry aan de bloedige repressie door het Britse leger. (commons. Wikimedia)

Dé grote struikelblok voor een vlotte Brexit-regeling ligt op de grens tussen Noord-Ierland en de Republiek Ierland. Noord-Ierland, deel van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, is na de Brexit geen EU-territorium meer. Maar om te beletten dat het Goede Vrijdagakkoord van 1998, en daarmee de Ierse vrede, in het gedrang komt, mag er geen fysieke grens tussen de twee delen van het eiland komen, dus ook niet tussen EU en het Verenigd Koninkrijk. Een lastige noot om kraken.

Er is een simpele oplossing: maak een einde aan de verdeeldheid van Ierland, erfenis van een eeuwenoude Engelse kolonisatie. Dat was totnogtoe taboe, maar de impasse rond Brexit maakt de hereniging op zijn minst weer bespreekbaar.

Kolonie

De Britse kolonisaties richtten niet alleen in Azië, Afrika, Amerika en Oceanië ravages aan, dat was ook het geval in Ierland. Het “groene Ierland” is een van de gevolgen ervan, want heel veel landbouw moest wijken voor veeteelt, akkers werden graslanden, boeren werden uit de landbouw verdreven. Ierland werd geknecht en ontvolkt, de cultuur gedegradeerd.

James Connolly, een van de helden van de Paasopstand van 1916, analyseert in ‘The Workers Republic’ hoe erg en ingrijpend die kolonisatie wel was. En ook hoe erg de repressie was. Diezelfde Connally, stichter van de Ierse Republikeinse Socialistische Partij, was een van de leiders van de Paasopstand. Hij werd, zwaar verwond, veroordeeld tot executie. Dat hij zelfs niet kon rechtstaan voor het executiepeloton, was geen bezwaar: hij werd op een stoel gezet.

Opdeling

Vijf jaar later kwam er een akkoord met als resultaat de opdeling van het eiland. Drie van de vier historische delen – Leister, Munster, Connacht – kwamen integraal bij de Republiek, de negen counties van Ulster werden opgedeeld, drie in de Republiek, de zes anderen bleven in het Verenigd Koninkrijk.

De grens was zo getrokken dat de Britsgezinden er een meerderheid vormden. Dat waren grotendeels afstammelingen van in het noordoosten geconcentreerde Schotten en Engelsen, in grote meerderheid protestant. Maar in diverse opstanden tegen de koloniale bezetter, speelden protestanten vaak ook een grote rol. Zoals in de opstand van 1798 waarvan enkele leiders protestanten waren. Maar de grote meerderheid van de protestanten zag in de eis voor ‘Home Rule’ (zelfbestuur) eerder ‘Rome Rule’,

 » Lees verder