Fake news splijt ook Brazilië in tweeën

26-10-18 04:31:00,

Een leugen die duizend keer wordt herhaald, wordt de waarheid: ook voor de Braziliaanse presidentsverkiezingen gaat de uitspraak op. In een tijdperk van sociale media is de leugen het belangrijkste wapen geworden voor Jair Bolsonaro, de kandidaat van de extreemrechts.

Als machinegeweren worden de nepberichten afgevuurd via WhatsApp, Facebook en Twitter. Ze komen van anonieme accounts maar bereiken meteen miljoenen gebruikers. Wie ze deelt met zijn netwerk, verleent ze geloofwaardigheid.

120 miljoen accounts

“De oorlog van geruchten, fake news en laster is zo oud als de politiek. Het verschil met vandaag is het medium, dat alles enorm ver verspreidt met een ongekende snelheid”, zegt Amaro Grassi, onderzoeker van #Observa2018, een initiatief van de Getulio Vargas-stichting om tijdens deze verkiezingen de impact van desinformatie op sociale netwerken te monitoren.

Brazilië behoort tot de top 5 van landen met het grootste aantal gebruikers van sociale netwerken, met 120 miljoen accounts op WhatsApp en 127 miljoen op Facebook; het land telt 208 miljoen inwoners.

Gay-kit

In de periode van de eerste ronde van de verkiezingen, op 7 oktober, tot de tweede ronde, nu zondag, vond #Observa2018 drie valse nieuwsberichten met grote repercussies.

Het eerste bericht, verspreid door Bolsonaro, gaat over een “gay-kit” die op scholen zou zijn verspreid toen Fernando Haddad, de kandidaat van de linkse Arbeiderspartij (PT), minister van Onderwijs (2005-2012) was en die door de rechtbank uit roulatie zou zijn gehaald.

Een ander bericht ging over fraude met elektronisch stemmen, eveneens ongegrond. De tegenstanders van Bolsonaro, een voormalig legerkapitein tijdens de laatste dictatuur (1964-1985), plaatsen ook vraagtekens bij de aanslag waar hij op 6 september slachtoffer van werd.

Voordeel voor Bolsonaro

Volgens experts heeft Bolsonaro een voorsprong die niet meer in te halen valt. Toch is het voor Grassi nog niet mogelijk te bepalen wie het meeste schade ondervindt van de leugenoorlog.

“Maar als we de bots meten, de automatische programma’s met een massaal bereik, dan zien we dat ze talrijker zijn bij de Bolsonaro-campagne, en dat sommige van de nepberichten vooral hem ten goede komen.” Van augustus tot begin deze maand vond Verkiezingen zonder Fake, de eerste factcheckorganisatie van Brazilië, slechts vier echte beelden bij de vijftig die via WhatsApp-groepen waren verspreid.

Voor Mauricio Santoro,

 » Lees verder