Hoe de Nederlandse belastingbetaler multinationals geld helpt te verdienen in een straatarm land

27-10-18 06:10:00,

De Nederlandse overheid beweert Mozambique te helpen met armoede- en corruptiebestrijding. Maar het straatarme land is rijk aan gas, en dat blijkt belangrijker. De samenwerking tussen de Nederlandse ambassade en Shell reikt ver, tonen opgevraagde documenten.

Dit stuk in 1 minuut

  • Multinationals zijn geïnteresseerd in het enorme gasveld dat in 2011 werd ontdekt voor de kust van Mozambique. Ook Nederlandse bedrijven als Shell en Heineken zien brood in de verwachte gas boom. Shell heeft plannen voor de bouw van een gasfabriek voor mogelijk vijf miljard en Heineken een bierfabriek voor 85 miljoen euro.

  • Uit via de Wet openbaarheid van bestuur verkregen documenten blijkt dat de Nederlandse overheid deze bedrijven in Mozambique stevig helpt. Zo werkt de ambassade innig samen met Shell, helpt zij het bedrijf om de nodige vergunning te krijgen, regelt één-op-één gesprekken tussen Shell en de Mozambikaanse president, en de Nederlandse overheid staat mogelijk garant voor investeringen van toeleveranciers van Shell. Ook probeert Nederland Mozambique te overtuigen een voor Shell en Heineken handig belastingverdrag te ondertekenen.

  • Deze ondersteuning van de BV Nederland botst met de armoede- en corruptiebestrijding in het land. Op het terrein waar Shell haar fabriek vermoedelijk zal bouwen, worden mogelijk landrechten geschonden. Ook het Nederlandse belastingverdrag schept risico’s, aangezien de Mozambikaanse regering nog kort geleden een miljardenfraude pleegde via onder andere een in Nederland geregistreerd overheidsvissersbedrijf.

  • Transparantie over de samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven ontbreekt; de via de Wob opgevraagde documenten zijn gedeeltelijk zwart gelakt of geheel geweigerd door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een hoger beroep hierover is nog gaande.


Lees verder

‘Ze vertellen ons niks,’ zegt een inwoner van het dorp Quitunde, een plattelandsdorp in de noordelijke provincie Cabo Delgado in Mozambique. ‘Mensen kwamen, begonnen kokospalmen te markeren met verf en vertrokken.’

Quitunde is gelegen in een regio van kleinschalige boeren, kokospalmen en bescheiden woningen. De laatste jaren komen er echter steeds vaker medewerkers van gasgiganten als Shell en Anadarko langs. Vaak met haast en ‘niet eens tijd om te zitten,’ vertelt een inwoner van het dorp ons.

De bedrijven willen hun industrie opbouwen in deze gasrijke regio en zijn wettelijk verplicht met de lokale dorpelingen te onderhandelen over hervestiging.

 » Lees verder