jemen-de-wortels-van-de-huidige-tragedie

31-10-18 04:22:00,

De gruwel van de oorlog in Jemen is geen hoofdnieuws. Volgens de VN dreigt nochtans de grootste humanitaire catastrofe sinds Wereldoorlog II. In de verslaggeving is nauwelijks aandacht voor de directe westerse betrokkenheid bij de aanvalsoorlog door buurland Saoedi-Arabië, al evenmin voor de oorzaken van dit conflict. Historicus Guy Vanthemsche legt de diepe historische wortels van deze tragedie uit.

De geschiedenis kan soms bijzonder ironisch uit de hoek komen. Het gebied dat de Romeinen 2000 jaar geleden “Arabia felix” noemden (“het gelukkige Arabië”), is vandaag een van de meest abominabele plekken van de aardbol. De catastrofe die zich momenteel in Jemen afspeelt kaapt veel minder publieke aandacht weg dan, pakweg, de moord op een Saoedische journalist. Dat zegt iets over onze selectieve en onevenwichtige aandachtscriteria.

Een jarenlange burgeroorlog gepaard met buitenlandse militaire interventies heeft volgens Oxfam 3 miljoen Jemenieten op de vlucht gedreven en 14 miljoen met de hongersnood geconfronteerd. Wat is daar aan de hand? De draden van dit conflict zijn talrijk en complex verweven. We werpen een blik in het verleden om die tragedie iets beter te begrijpen.

Strategische ligging: het ontstaan van Zuid-Jemen

Jemen vormt de oostelijke oever van de Bab-el-Mandeb, letterlijk “Poort der tranen”, de zee-engte die toegang geeft tot de Rode Zee. Al honderden jaren voor onze tijdrekening passeerden handelsroutes langs die zuidwestelijke punt van het Arabische schiereiland, met onder meer kostbare ladingen mirre en wierook. Bovendien was in die streek ook heel vroeg landbouw ontstaan, met een heus bevloeiingssysteem.

Op die agrarische basis waren tenslotte bloeiende steden en koninkrijken ontstaan. Een echo daarvan vinden we terug in het Oude Testament, waar de “koningin van Saba” de koning van Israël, Salomon, weet te bekoren met haar charmes en rijkdommen. Omwille van die welvaart hadden de Romeinen dit meest zuidelijke gebied van hun wereldrijk bedacht met de term die we zopas aanhaalden, namelijk Arabia felix.

Die oude glorie was echter helemaal verdwenen toen de Europese machten vanaf de 16e eeuw hun commerciële en koloniale expansie inzetten. De Portugezen doen Jemen heel even aan, maar vestigen zich daar niet. Het loopt anders met de Britten die zich in 1839 nestelen in het zuidelijke deel van die streek. Van de havenstad Aden maken ze een kolonie en een belangrijke ankerplaats op weg naar Brits Indië.

 » Lees verder