vs-blijven-onder-trump-een-zeer-disfunctionele-democratie-uitpers

09-11-18 04:12:00,

Sharicd Davids won haar zetel met een uitgesproken links progrmma (foto Sharice Davids)

De mainstream analyse is klaar. Huis van Afgevaardigden krijgt terug Democratische meerderheid, de Senaat vergroot zijn Republikeinse meerderheid, triomf voor vrouwelijke kandidaten. Er zijn inderdaad meerdere progressieve successen. De VS heeft echter ook onder Trump nog steeds geen eerlijk, fair of transparant verkiezingssysteem en beide machtspartijen vinden dat prima.

Een eerste vaststelling – die overigens niet nieuw is en al tientallen jaren bekend voor wie iets onder de oppervlakte gaat neuzen: het verkiezingssysteem voor de Senaat bevoordeelt de Republikeinse Partij.

Er is nog veel meer fundamenteel fout met de methodiek van de verkiezingen in de VS, op alle niveaus. Om een en ander goed te vatten moet de lezer bij elke analyse van de resultaten deze structurele kenmerken goed in het achterhoofd houden. Saai maar essentieel om te begrijpen hoe de democratische contradicties van Amerikaanse verkiezingen te verklaren zijn.

Groot of klein, twee senatoren per staat

Elk van de 50 deelstaten (1) van de VS heeft 2 zitjes in de federale Senaat. De senatoren worden voor zes jaar verkozen. De Senaatsverkiezingen gebeuren echter niet gelijktijdig in alle 50 deelstaten (2). Om de twee jaar wordt één derde van alle senatoren verkozen, tegelijk met de tweejaarlijkse verkiezingen voor alle 435 leden van het federale Huis van Afgevaardigden.

Het Huis is het voornaamste van beide parlementen op wetgevend vlak maar staat dus om de twee jaar in verkiezingsmodus. Concreet betekent dit dat Congresleden (3) de tweede helft van elk tweejaarlijks mandaat hoofdzakelijk campagne voeren in de staat waar ze voor verkozen zijn.

Elke staat heeft zoveel kiesdistricten als zetels in het federale Huis. Elk van die districten verkiest één parlementslid. Het Huis beantwoordt dus min of meer (binnen de beperkingen één zetel per district) aan de proportionele verhoudingen van de uitgebrachte stemmen. De kandidaat met de meeste stemmen wint – dat hoeft niet eens de meerderheid te zijn, wanneer meer dan één andere kandidaat meedingt.

Van Californië tot Wyoming

Is het Huis nog redelijk proportioneel, dan is dat in geen geval zo met de Senaat. Met 39 miljoen inwoners is Californië de grootste deelstaat met 53 zetels in het federale Huis van Afgevaardigden. Net als elke andere deelstaat heeft Californië twee zetels in de federale Senaat.

 » Lees verder