reconstructie-hoe-we-50-verborgen-contracten-boven-water-kregen-en-honderden-andere-verstopt-bleven

15-12-18 05:05:00,

Ilona Dahl deed ruim drie jaar onderzoek naar geheime contracten die artsen afsluiten met bedrijven die medische implantaten maken. Het was een zoektocht in een gesloten wereld; slechts een enkeling durfde te praten. Deze week publiceerde FTM haar eerste bevindingen. In dit stuk lees je hoe het onderzoek tot stand kwam.

Op maandagochtend 9 november 2015 krijg ik een e-mail van advocaat Erik Vollebregt. Ik ben op dat moment als vakbladjournalist werkzaam bij Zorgvisie en heb hem wel eens geïnterviewd over privacykwesties in de gezondheidszorg.

Nu benadert Vollebregt me om een andere reden. Als advocaat staat hij ook de medische industrie bij, en in die hoedanigheid heeft hij een verzoek: of ik eens een artikel wil schrijven over een nieuw wetsvoorstel over gunstbetoon voor medische hulpmiddelen?

‘Gunstbetoon’ is een chic woord voor ‘oneigenlijke beïnvloeding’. Fabrikanten van medische hulpmiddelen – denk aan hartkleppen, stents, protheses of radiologie-apparatuur – kunnen artsen verleiden om hun producten te gebruiken. Dit doen ze onder andere door artsen geld aan te bieden, cadeaus te geven of diners te vergoeden.

Het doel van het wetsontwerp is dit soort praktijken te verbieden, vertelt Vollebregt, en daar wil de industrie een stokje voor steken. Vollebregt hoopt daarom een publicatie te verspreiden onder zorgprofessionals die de kant van de industrie belicht: ‘Het is bizar dat er wetgeving komt, terwijl er een gedragscode is die prima werkt. Het is overbodig. We maken regels om regels te maken,’ zegt hij.

Wie houdt er toezicht op de banden tussen de industrie en de artsen?

Maar na mijn gesprek met de advocaat vraag ik me af: hoe goed werkt die gedragscode? En wie houdt er toezicht op de banden tussen de hulpmiddelenindustrie en de artsen?

Er zijn in de afgelopen jaren immers nogal wat voorbeelden geweest van oneigenlijke beïnvloeding in de medische wereld. Bij de farmaceutische industrie – de andere tak van de medische industrie – speelden meerdere grote corruptiezaken: zo waren geneesmiddelenfabrikanten AstraZeneca, Pfizer en Bayer in 2006 betrokken bij omkoopschandalen van huisartsen en medisch specialisten. En in juli 2012 kopte de Volkskrant dat GlaxoSmithKline (GSK) betrokken was bij verschillende ‘misdadige verkooppraktijken’.

De Britse farmaceut had artsen omgekocht en gezwegen over de bijwerkingen van het bloedsuikerverlagende middel Avandia, waardoor duizenden patiënten waren overleden.

 » Lees verder