ons-morele-ongemak-in-de-omgang-met-grenzen-uitpers

18-12-18 09:25:00,

Telkens wanneer ik de krant opensla, merk ik hoe verleidelijk het is zich door de onzekerheid van een complexe wereld in verandering op te sluiten in het eigen grote gelijk. Profilering en ideologische verstarring zijn daar vaak de jammerlijke politieke vertaling van. Daarom luister ik graag naar opiniemakers die het debat over onze ideeën zonder taboes durven aangaan en niet alle onbehagen meteen wegzetten als irrationeel. De Nederlandse publicist Paul Scheffer is zo iemand. In 2000 maakte hij naam met zijn essay ‘Het multiculturele drama’ en zeven jaar later publiceerde hij het boek ‘Land van aankomst’. In zijn boeken neemt hij op sterk gepolariseerde onderwerpen standpunten in die niet altijd even populair zijn in de progressieve kringen waaruit hij zelf voorkomt. Scheffer werd lange tijd gezien als de partij-ideoloog van de Nederlandse PvdA maar heeft in de loop der jaren harde kritiek over zich heen gekregen waardoor het gesprek vaak eindigde voordat het was begonnen.

In ‘De vorm van vrijheid’ zet hij opnieuw de thema’s uiteen waarmee hij regelmatig het nieuws haalt: de noodzaak om het debat te voeren over immigratie en de noodzaak te praten over de grenzen van Europa. In essentie gaat het boek over ons morele ongemak in de omgang met grenzen. Vanuit de rechtvaardigheidsgedachte vinden sommigen dat ons land de grenzen helemaal moet open gooien. Iedereen die hier wil komen wonen en werken is welkom. Vluchtelingen uit oorlogsgebieden kunnen we natuurlijk niet weigeren. Maar ook economische immigranten zijn een verrijking voor onze samenleving; wegens de schaarste op de arbeidsmarkt en de vergrijzing zijn ze broodnodig. Bovendien: waar zou iemand die zichzelf humaan noemt het recht vandaan halen om tegen deze mensen te zeggen: dit is ons stukje land, alleen voor ons eigen volk, en voor niemand anders? Waarom mogen anderen niet in onze rijkdom en voorspoed delen?

In zijn helder en gefundeerd betoog biedt Scheffer weerwerk tegen deze morele opvattingen en laat hij zien dat het onbekommerd toelaten van iedereen die maar wil, niet realistisch is. “Ik ben ervan overtuigd geraakt”, schrijft hij, “dat een open samenleving alleen binnen grenzen kan gedijen. Het zal hier dan ook niet gaan over de grenzen van de vrijheid, maar over de vrijheid van de grens”. “De vrijheid behoeft een vorm”, aldus de auteur en hij wijst daarbij vooral op de vele conflicten in de wereld: “De liberale democratieën van Europa kunnen zich in een chaotische omgeving van autoritaire staten niet zonder voorbehoud openen naar de buitenwereld.” Dit is geen pleidooi voor afsluiting tegenover de noden van onze omgeving,

 » Lees verder