Baat het niet, dan schaadt het wel: onderzoek naar geld en gepaste zorg

07-03-19 10:47:00,

Journalist Aliëtte Jonkers onderzoekt voor Follow the Money het prijskaartje van onze gezondheidszorg. Welke perverse prikkels maken van de gezondheidszorg een roulette waarin het systeem altijd wint?

We leven in een tijd waarin een interessante paradox steeds zichtbaarder wordt: de levensverwachting blijft toenemen, terwijl artsen steeds meer ziekten behandelen. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch: Nederlanders overleven aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en kanker vaker, onder meer door betere behandelingen. Daardoor leven ze langer, maar krijgen ze meer chronische ziekten, zoals dementie. De zorgkosten stijgen explosief. 

Maar dat is lang niet het hele verhaal.

Voor Follow the Money ga ik me de komende tijd bezighouden met voorzorg en overzorg. Ik leg graag uit wat ik met die termen bedoel. De geneeskunde ontwikkelt zich in rap tempo. Artsen kunnen daardoor meer – en soms eerder – ziekten aantonen en behandelen.

Dat is niet louter goed nieuws. Een voorbeeld: borstkankerscreening staat internationaal ter discussie. Keer op keer blijkt uit meta-analyses dat screening nauwelijks invloed heeft op het overall sterftepercentage. Studies die dat wel aantonen, zijn niet zelden het resultaat van creatief boekhouden met overlevings- en sterftecijfers. Toch gaat het bevolkingsonderzoek geruisloos door. Kosten: minimaal 60 miljoen euro per jaar, alleen al in Nederland. En dat is nog niet alles. Het aantal doorverwijzingen voor aanvullend onderzoek is hoog.

Borstkankerpatiënten
Bron: Zaat, J. Minister, ik wil een bevolkingsonderzoek. Ned Tijdschr Geneeskd. 2018;162:C4055.
© NTVG

Er zijn talloze andere voorbeelden van doorgeschoten preventie. Mannen met een verhoogde PSA-waarde belanden in een traject met regelmatige controles op prostaatkanker. Ook die invasieve onderzoeken redden meestal geen levens. Oudere mannen raken door een behandeling tegen prostaatkanker soms impotent én incontinent. Voorzorg waar ze een dure prijs voor moeten betalen. Waren ze dood gegaan aan prostaatkanker? Waarschijnlijk niet. De meeste mannen boven de 65 gaan niet dood aan, maar mét prostaatkanker.

‘Beter te veel onderzoek dan te weinig,’ denken veel mensen. Maar better safe than sorry? Vrouwen met een fout-positieve uitslag kregen bij borstkankerscreening, hebben tot vijf jaar daarna nog last van stress en somberheid. Overdiagnose maakt van gezonde mensen angstige patiënten. Die angst is handel: bedrijven die full body scans aanbieden, spelen daar handig op in,

 » Lees verder

%d bloggers liken dit: