“U zegt wat wij denken”, zodat u denkt wat wij willen dat u denkt

8220u-zegt-wat-wij-denken8221-zodat-u-denkt-wat-wij-willen-dat-u-denkt

05-04-19 12:33:00,

Woorden zijn niet neutraal, ze hebben een betekenis, een context, een doelstelling, een kader, een frame. Dat gebeurt zowel in het gewone leven als in de politiek. Sluwe politici weten daar als geen ander gebruik van te maken. Jan Blommaert schreef er een verhelderend boekje over. Volgens Johan Depoortere krijgt de lezer zo inzicht in het mechanisme van framing en woordgebruik.

‘Pretpedagogie’ is het jongste product uit het framingfabriekje van De Wever Bart, burgemeester van Antwerpen en grote leider van de Vlaams-Nationalistische rechterzijde. Net als zijn concullega Filip Dewinter is De Wever zeer bedreven in het bedenken van nieuwe of het recycleren van oude neologismen (denk aan ‘gutmensch’ of ‘omvolken’ – met dank aan de oude nazivrienden) die het debat ‘framen’. En ook dat ‘framen’ is een (relatief) nieuw begrip dat dankzij de sociale media tot het algemeen taalgebruik is gaan behoren. Het is een woord dat een negatieve bijklank heeft gekregen.

Ten onrechte vindt Jan Blommaert, sociolinguist aan de universiteit van Tilburg. Immers, of we het beseffen of niet, we doen het allemaal en zonder ‘framing’ is een zinnig debat of zelfs zinnige communicatie niet mogelijk. Blommaert heeft aan het fenomeen een klein maar fijn boekje gewijd onder de titel U zegt wat wij denken, een omkering van het beruchte ‘Wij zeggen wat u denkt’ van het Vlaams Blok/Belang.


Die slogan waarmee de extreemrechtse partij in de jaren 1990 verkiezing na verkiezing won, is zonder meer briljant, schrijft Blommaert. “De suggestie was krachtig: hier was eindelijk een partij die ónze stem zou vertolken, niet die van de politieke klasse zelve, en ook niet die van de elites die deze politieke klasse beheersten.” Het Blok/ Belang mag dan recentelijk door een politieke woestijn zijn gegaan, de slogan of een variant erop doet het nog steeds uitstekend.

Het spectaculaire succes van windbuil Baudet in Nederland is voor een groot deel door dezelfde marketingtruuk te verklaren: de kiezer ervan overtuigen dat het standpunt van de politicus zijn of haar standpunt is. “Ik dacht altijd al zo, maar u drukt het precies uit, u zegt wat ik altijd al dacht.” Dat heet – zegt Blommaert – ‘overtuigen’ en het middel daartoe is ‘framing.’ Is dat misschien het geheim waardoor partijen in staat zijn mensen zo massaal tegen hun eigen belangen te laten stemmen?

 » Lees verder

%d bloggers liken dit: