Taalmanipulatie en nieuwspraak bloeien als zelden tevoren | Wynia’s Week

taalmanipulatie-en-nieuwspraak-bloeien-als-zelden-tevoren-|-wynia’s-week

05-09-20 07:00:00,

In politiek, media en het publieke debat is taalmanipulatie in opkomst. Woorden dekken de lading niet meer, veranderen in hun tegendeel of krijgen een negatieve politieke connotatie. Wie profiteert van deze nieuwspraak?

Woorden dienen steeds vaker om acties, intenties en situaties aan te duiden die juist niet bestaan. Spreken organisaties en hun besturen van transparantie? Dan is dat doorgaans een aanwijzing dat openheid van zaken niet gaat plaatsvinden. Organiseren publieke organisaties inspraakprocedures of bijeenkomsten voor de achterban? Dan is de kans groot dat de beslissingen al genomen zijn. Belegt een organisatie onder druk een voorlichtingsavond voor journalisten en belanghebbenden? Dan is het doel van de voorlichters die daar komen optreden vrijwel zeker het toedekken van ongemakkelijke feiten.

Politici lanceren actieplannen die geen activiteiten teweegbrengen. Schermen met akkoorden die niet met de burger maar met (en tussen) belangengroepen onderling zijn afgesloten. Beginnen inspraakprocedures waarbij inspraak bestaat om die ter zijde te schuiven. En beroepen zich op actiegroepen die bij nadere bestudering geen achterban in de samenleving hebben, maar wel vele lijntjes naar en het oor van politieke partijen. Sluipenderwijs verandert zo de betekenis van woorden totdat ze bijna het omgekeerde gaan betekenen.

Politieke taal

De politieke geschiedenis zit vol van benamingen van politieke bewegingen, organisaties en ideeën die exact het tegenovergestelde inhielden van wat hun naam aanduidde. Zo was de Duitse Democratische Republiek een ondemocratische éénpartijstaat. En was de door dat land gebouwde Antifaschistischer Schutzwall (‘beschermingsmuur tegen fascisme’) bedoeld om de eigen bevolking op te sluiten binnen de landsgrenzen.

Taal hangt nauw samen met macht. George Orwell beschreef in ‘1984’ dat Nieuwspraak (‘newspeak’) er voor moet zorgen dat mensen verkeerde gedachten niet meer kunnen uitdrukken in woorden en uiteindelijk zelfs niet meer kunnen denken. Bestaande woorden krijgen een andere betekenis. Of er komen nieuwe woorden voor in de plaats, om nieuw (en gewenst) gedachtegoed te definiëren. En om al bestaand (en ongewenst) gedachtegoed verdacht te maken.

Tegengestelde intenties

Woorden als ‘diversiteit’, ‘tolerantie’ en ‘inclusief’ zijn gemeengoed in het politieke debat. Vaak dekt de vlag niet de lading. Zodra het woord ‘diversiteit’ opduikt is alertheid geboden. Meestal komt het neer op mensen in categorieën stoppen op basis van uiterlijke (of geslachtelijke) kenmerken en daar een teller op loslaten. Diversiteit betekent zelden diversiteit van opvattingen, inzichten en standpunten. Integendeel,

 » Lees verder

%d bloggers liken dit: