Aanbeveling van de redactie: – Forum 98: Oekraïne – knooppunt van transformatie.

aanbeveling-van-de-redactie:-–-forum-98:-oekraine-–-knooppunt-van-transformatie.

21-06-22 08: 07: 00,

Volgens de onlangs gepubliceerde “Conflictbarometer 2020” van het Heidelbergs Instituut voor Internationaal Conflictonderzoek (HIIK) is het aantal oorlogen wereldwijd de afgelopen jaren gestegen van vijftien tot tweeëntwintig. De jongste oorlog wordt momenteel uitgevochten in Oekraïne. Het heeft de potentie om een wereldbrand te worden. Waarom is dat zo? Waarom Oekraïne in het bijzonder? Is er geen alternatief?

Laten wij een poging doen om dit raadsel te begrijpen en een mogelijke uitweg te schetsen uit de loutere vernietiging, althans om er eerst over na te denken. Laten we proberen ons los te maken van de oppervlakkige mediablabla over de verklaarde oorlogsdoelen van de belangrijkste tegenstanders, alsmede van hun mediamaatjes en de oorlogsprofiteurs van allerlei pluimage.

Lange lijnen van wereldwijde conflicten…

Laten we daarom eerst kijken naar de lange lijnen, naar de diepere wereldwijde wortels die tot deze oorlog hebben geleid, om beter te begrijpen waar het allemaal om gaat.

Er zijn drie hoofdlijnen te onderscheiden – lang voordat de oorlog in Oekraïne begon, d.w.z. nog voordat Russische troepen de Oekraïense grenzen overschreden op 24. Februari van dat jaar 2022 en nog voor het begin van de intra-Oekraïense oorlog die volgde op de Maidan erna 2014. Deze hoofdlijnen strekken zich uit over de hele wereld.

  • Dit is de spirituele leegte van na de Sovjet-Unie, waarvan de aantrekkingskracht nog steeds werkzaam is in de wanhopige zoektocht van mensen naar nieuwe identiteiten en nieuwe perspectieven, tegenover het onmiskenbare feit dat het kapitalisme deze leegte niet kan vullen.
  • Dit is de crisis van de unitaire natiestaat en de daarop gebaseerde internationale orde, die steeds meer gedomineerd wordt door monopolies, terwijl tegelijkertijd een inhaalslag natievorming hoogtij viert.
  • Dit is de opkomst van autoritaire vormen van digitaal kapitalisme, naast de groei van een precariaat dat vraagt om nieuwe vormen van participatie op basis van technisch mogelijke decentralisatie.

…elkaar ontmoeten in Oekraïne

Deze drie lijnen komen het meest abrupt samen in Oekraïne, in deze overgangsruimte tussen Azië en Europa, tussen socialisme en kapitalisme, tussen imperiale en multipolaire orde, tussen Oost en West, tussen het Euraziatische Noorden en het Mediterrane Zuiden, die historisch doorkruist is door verschillende volkeren en culturen vanaf de mythische tijd van de Argonauten en de Amazones tot nu:

De oligarchische plundering van het van nature vruchtbare grondgebied van Oekraïne na de ineenstorting van de Sovjet-Unie heeft de bevolking daar achtergelaten als een van de armste in de Europese regio, uitgerust met mobiele telefoons voor dagelijks gebruik, maar alleen gelaten met hun hoop op economische verlossing door het Westen. Een post-Sovjet en tegelijkertijd bijna vroegkapitalistisch precariaat zoekt nieuwe perspectieven op het leven.

In het getouwtrek van de verschillende bevolkingsgroepen over de oriëntatie van het land tussen Rusland en de EU en de vorming van een eigen nationale identiteit die bestand is tegen de willekeur van de binnenlandse oligarchen en tegen inmenging van buitenaf, hebben bovengenoemde strengen zich in Oekraïne verdicht tot een nationalistische knoop die de diverse cultuur van het land in een wurggreep dreigt te houden.

Het zou meer in overeenstemming zijn met het karakter van Oekraïne als een doorgangsgebied tussen Azië en Europa, en meer op de toekomst gericht, indien het land niet gedwongen zou worden te kiezen tussen Rusland of Europa, noch tussen pseudo-alternatieven van een uniforme natiestaat naar westers model of anarchistische chaos, goede westerse beschaving of boosaardige Russische barbaarsheid, maar indien zijn bevolking zich als een federale gemeenschap in haar eigen autonome vormen zou kunnen vormen op basis van haar culturele en linguïstische diversiteit van zelfbepaalde gemeenschappen en regio’s.

Het echte erfgoed van Oekraïne…

Want daarin ligt het echte erfgoed waaruit de bevolking van Oekraïne haar lange geschiedenis van pluriforme zelforganisatie zou kunnen putten. Niet de formele democratie naar westers model, niet de onderwerping aan een dominante Moskouse erfenis, niet de gedwongen uniformering van het volk tot Oekraïners in een uniforme natiestaat komt overeen met deze erfenis. Denk maar aan de rijke cultuur van de zelfbewuste Kozakken in 17. Und 18. Denk aan de trotse krijgscultuur van de negentiende eeuw, die zelf de meesters koos die zij diende; denk aan de levendige Raedemocratische beweging voor en tijdens de Russische Revolutie, waarvoor de naam van Nestor Machnos staat – een cultuur van Raedemocratische zelforganisatie.

En ten slotte is het ook belangrijk te herinneren aan het broze begin van de gemeentelijke zelforganisatie die na de Maidan in het oosten van het land werd geformuleerd als een alternatief om naar te streven tegen de voortzetting van de heerschappij van de oligarchen en de dreigende militarisering van het land. Voor de afkondiging van deze voornemens kwamen in juli 2014 vertegenwoordigers uit verschillende plaatsen in het oosten en uit het Kievse deel van het land bijeen voor een stichtersconferentie, die de schrijver van deze regels kon bijwonen. (zie noot hieronder)

…steeds weer gebroken

Geen van deze benaderingen heeft op lange termijn stand kunnen houden. Dit is een even belangrijke constante van deze ruimte als de onbedwingbare wil tot vrijheid van de gemengde bevolking van dit stukje aarde. Het samenleven van de etnische en culturele groepen is niet altijd vreedzaam gebleven, dat moet ook gezegd worden, steeds weer waren er pogroms, steeds weer waren er uitbarstingen van geweld, zoals ook nu weer het geval is. En steeds weer werd het begin van autonome zelforganisatie geforceerd onder vreemde overheersing, onder Russisch, Pools-Litouws, Turks, Habsburgs, Duits; tegenwoordig komt daar de Amerikaanse en Britse invloed bij. Het meest recent zijn de eerder genoemde tedere impulsen na de Maidan 2014 verdrongen door de beginnende militarisering van het conflict tussen Kiev en de oostelijke republieken. Noch de westers georiënteerde krachten die na de Maidan de macht in Kiev hadden overgenomen, noch Rusland waren geïnteresseerd in de ontwikkeling van autonome structuren in Oekraïne. Integendeel. Dit initiatief stierf tussen de fronten van de burgeroorlog voordat het zich kon ontwikkelen.

Wat overbleef was een verscheurd land, slechts in de verte herinnerend aan de impulsen van zelfbestuur en de traditionele wil tot vrijheid van zijn inwoners – niet veel anders in de afgesplitste provincies dan in het Kievse deel van het land: Onder buitenlandse overheersing, hier meer oosters, daar meer westers, zijn ze nu allebei. Hoe het land uit het einde van de oorlog zal komen, is open.

De toekomst is open.

Een onbevooroordeelde blik op de geschiedenis van het Oekraïense land leert echter dat de steeds weer doorgebroken tendens naar regelvrij, of in ieder geval regelkritisch, rätedemokratisch georiënteerd zelfbestuur van autonome regio’s de oorspronkelijke krachten van dit land in zijn uiterst turbulente en rijke geschiedenis vertegenwoordigt. Door de doortocht van volkeren door de eeuwen heen zijn zij diep verankerd in de altijd gemengde cultuur van het gebied en in de mentaliteit van de bevolking die op het grondgebied van Oekraïne woont, ook al moeten er nu opnieuw compromissen worden gezocht in de Russische of westerse statenbond.

Als de mensen die in Oekraïne wonen nu, zoals voor de ogen van de wereld gebeurt, worden gebruikt als kanonnenvoer in de proxy-oorlog tussen westerse en Russische belangen in dit gebied, als collateral damage van de mondiale transformatie, om zo te zeggen, onder het voorwendsel dat de vrijheid daar wordt verdedigd of dat het fascisme van de andere kant wordt bestreden, dan schuilt hierin een dubbele tragedie. Enerzijds verliezen de “strijders” die tot helden worden uitgeroepen hun bloed onder de druk van de inhaal-nationalisatie voor een idee van de staat dat duidelijk niet overeenstemt met hun historische basisimpuls. Dit geldt voor beide kanten van de voorkant. Anderzijds verliest de wereld de kans om de ontwikkeling te ervaren en te bevorderen van een alternatief dat, door zijn aard zelf, voorbij de huidige wereldwijde transformatiecrisis wijst naar een toekomst waarin de leegte van het mislukte socialisme, evenals van het ontketende kapitalisme dat het als vermeend alternatief volgde, zou kunnen worden overwonnen door coöperatieve vormen van leven en economische activiteit.

Gewoon Utopia of Perspectief?

Is het gewoon Utopia? Nee, dit is geen utopia. Het is een perspectief dat wijst in een richting van hoe de algemene belemmeringen voor de ontwikkeling van de huidige mondiale samenleving, die thans in Oekraïne in een knoop samenkomen, zouden kunnen worden overwonnen in plaats van verschroeide aarde en een terugkeer naar nationalisme, waarop decennialang slechts mijnen in plaats van graan kunnen worden geoogst.

Met een dergelijke ontwikkeling zou Oekraïne niet alleen in de continuïteit van zijn eigen geschiedenis kunnen treden, maar ook in die van gemeenschappen als Rojava, in het noorden van Syrië, die streven naar de grondwet van een democratisch confederalisme als duidelijke kritiek op de unitaire natiestaat.

Het bedenken en bevorderen van dergelijke initiatieven zou de bevolking van Oekraïne zeker beter helpen dan het land vol te pompen met wapens van allerlei aard.

Kai Ehlers

www.kai-ehler.de

Opmerking:

zie op WEBsite www.kai-ehlers.de :

“Manifest van het Volksbevrijdingsfront van Oekraïne, Nieuw Rusland en de Russische Karpaten van 10.juli 2014” https://kai-ehlers.de/2014/07/blick-in-den-hintergrund-manifest-der-volksbefreiungsfront-zu-den-zielen-des-widerstandes-im-sueden-und-osten-der-ukraine/

%d bloggers liken dit: