Aanbeveling van de redactie: – Forum 99: Gedachten over de Oekraïense maalstroom – en de mogelijke ommekeer. Of ook: Oekraïne – Het fenomeen van de drievoudige proxy

aanbeveling-van-de-redactie:-–-forum-99:-gedachten-over-de-oekraiense-maalstroom-–-en-de-mogelijke-ommekeer.-of-ook:-oekraine-–-het-fenomeen-van-de-drievoudige-proxy

23-07-22 07: 37: 00,

Es ist Sommer. Men zou willen genieten van het vriendelijke weer, op vakantie gaan, zich bezighouden met opbeurende zaken – en toch zitten we weer bij elkaar en maken ons zorgen over wat ons nog te wachten staat met de oorlog in Oekraïne.

Maar we willen hier niet herhalen wat de afgelopen maanden al vele malen heen en weer is gedraaid, we willen ons niet verliezen in oorlogsverslaggeving, noch in de onuitsprekelijke oorlogs- en crisisbeslissingen van de Duitse en Europese regeringsbureaucraten die dag in dag uit onze ’toonaangevende media’ vullen.

Aan de oppervlakte liggen de doelen voor de hand: het “collectieve Westen”, d.w.z. de NAVO en de EU onder leiding van de VS, wil zijn in crisis geraakte wereldheerschappij herstellen en zelfs uitbreiden; Rusland wil zich van deze heerschappij bevrijden, wil niet aan deze druk toegeven, wil zich zijn soevereiniteit niet laten afnemen, wil een andere “multipolaire” wereld openen, niet alleen in politiek, maar ook in cultureel opzicht. Oekraïne is de wig die het Westen tegen Rusland gebruikt. Rusland heeft dit beantwoord met zijn invasie in Oekraïne. Tot zover is alles duidelijk, ook al worden oorzaak en gevolg in de westerse oorlogspropaganda verdraaid, zodat het Westen zich voordoet als de vredeshandhavende en cultuurbehoudende macht.

Gaat het dus om mondiale machtsverschuivingen, die plaatsvervangend via Oekraïne worden uitgevochten? Zal het einde van deze oorlog niet het veelgeroemde “keerpunt” zijn, maar slechts een accentuering van de patstelling tussen de grote blokken, VS/EU versus Rusland, nu aangevuld met China, omdat de nucleaire oorlog niet kan worden gevoerd, of preciezer gezegd, omdat niemand hem kan winnen zonder zichzelf te schaden of zelfs te vernietigen?

Laten we proberen de zaken op een rijtje te zetten: Wat de oorlog vooral duidelijk maakt, is de crisis van de natiestaat als mondiaal ordeningsprincipe, meer bepaald van de economisch gedomineerde unitaire natiestaat zoals die uit de Eerste Wereldoorlog is voortgekomen op initiatief van de Amerikaanse president Woodrow Wilson. Meer specifiek, en vooral meer actueel toegepast op het probleem van Oekraïne, gaat het over de inhaalslag van de verenigde natievorming zoals die zich voordeed na de ontbinding van de bipolaire wereld na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Onder druk van de post-Sovjet-crisis van het kapitalisme en de daarmee gepaard gaande mondiale machtsverschuivingen vernauwt deze inhaal-natievorming in Oekraïne zich nu tot een rigide nationalisme.

De geschetste ontwikkeling geldt overigens, om misverstanden te voorkomen, niet alleen voor Oekraïne. Het geldt voor de constitutie van de globale staatsorde in haar geheel vandaag, die weer meer en meer door nationalistische belangen wordt gedreven; maar in Oekraïne, deze verhinderde brug tussen Europa en Rusland, heeft dit proces nu de meest gedenkwaardige vormen aangenomen.

Er is een situatie ontstaan waarin de oorlog in Oekraïne niet alleen een proxy is voor de confrontatie tussen de mondiale machtsblokken, maar ook een proxy is voor de crisis van de heersende natiestaatorde, d.w.z. uiteindelijk van de door het Westen vormgegeven manier van leven. Beide stromen vloeien samen in een gevaarlijke maalstroom die de onstabiele krachten van de wereldbol in een zwart gat dreigt te trekken.

In de diepte van deze maalstroom verdicht de oorlog zich echter tegelijkertijd tot een knoop van transformatie waarin de conflictlijnen van de huidige beschavingscrisis samenkomen. (1) Onze wereld is bezig een ander principe van leven en orde te produceren, gebaseerd op andere waarden dan die welke zijn gedefinieerd door het Westen van de economisch gedomineerde unitaire natiestaat, die alle levenssferen onder de heerschappij van de economie dwingt, terwijl hij tegelijkertijd zelf onder de heerschappij van de superstaatsmonopolies valt. Dit op concurrentie gebaseerde en economisch gedomineerde model van de staat is uit de aard der zaak oorlogszuchtig en achterhaald en vraagt om andere varianten van het leven.

Noodzakelijk, en ook mogelijk gezien de toestand van de huidige productiekrachten van de mondiale samenlevingen, zou de overgang zijn naar meer gedecentraliseerde formaties van soevereine levende eenheden. Dit zou betekenen : wederzijdse hulp op economisch gebied, samenwerking in het netwerk van autonome lokale en federale betrekkingen, intellectuele onafhankelijkheid over de aldus gedefinieerde administratieve staatsgrenzen heen, met een beroep op de eigen cultuur in plaats van een westerse “één wereld”-oriëntatie.

Maar het is duidelijk dat de boodschap van een andere orde van waarden dan de heersende “westerse orde van waarden” alleen een veranderde werkelijkheid kan scheppen als de huidige realiteit zonder illusies tegemoet wordt getreden.

Het is momenteel de vraag of de Oekraïense bevolking de nationalistische beklemming waarin zij tussen de blokken en ten gevolge van de oorlog terecht is gekomen, achter zich kan laten. Kunnen zij vormen van pluralistische zelfbeschikking ontwikkelen die overeenstemmen met hun geschiedenis? Of zullen zij zich aan een van de blokken moeten onderwerpen? Zal Oekraïne in stukken vallen? Zal het een kruitvat blijven?

Onlosmakelijk verbonden met deze vragen is natuurlijk de vraag of de poging van Rusland om een post-globalistisch, post-koloniaal netwerk te weven van samenlevingen die aan de westerse dominantie ontsnappen en in staat zijn een nieuwe wereldorde van plurale verhoudingen en culturele pluraliteit te vormen, zal slagen, dan wel of de huidige schending van de Oekraïense soevereiniteit door Rusland een dergelijke ontwikkeling zal afremmen en door het “mondiale Westen” tegen Rusland kan worden gebruikt.

Tenslotte rijst hier de vraag of de thans nog heersende wereldmacht, de VS, de volkeren van de wereld toestaat, kan toestaan, moet toestaan zich los te maken van een werkelijkheid waarin de natiestaat naar westers model nog steeds het credo van de politiek is en of zij zich, geïnspireerd door Rusland, zullen onttrekken aan de Amerikaans-westerse culturele dominantie.

Al deze vragen komen op de voorgrond met de oorlog in Oekraïne en dagen ons uit tot bewuste waarneming en actieve stellingname ten gunste van de opkomende politieke en culturele alternatieven voor de aanspraak op de exclusieve vertegenwoordiging van het westerse beschavingsmodel. Ook bij deze uitdaging fungeert deze oorlog als proxy.

Amerkung 1:

Zie ook het forumverslag 98: “Oekraïne – knooppunt van transformatie” op de website van Kai Ehlers: www.kai-ehlers.de

In die zin hebben we afgesproken om de vraag voor de volgende bijeenkomst te stellen: Hoe denken we over een post-nationalistische wereld?

De volgende vergadering vindt plaats op 14.08.2022,

Begin zoals voor 14,00 op de bekende plaats.

Zoals gewoonlijk, neem iets te knabbelen mee.

Kai Ehlers, Christoph Strässner

%d bloggers liken dit: