Redactionele aanbeveling: – De Russen zijn “rotzooi”: pamflet krijgt de “Vredesprijs” van het boekenvak

redactionele-aanbeveling:-–-de-russen-zijn-“rotzooi”:-pamflet-krijgt-de-“vredesprijs”-van-het-boekenvak

24-10-22 09: 35: 00,

Culturele propaganda: extremisten zijn de goeden als ze aan “onze” kant staan. De prijsuitreiking van zondag fungeerde als een vreugdevuur voor de westerse actoren die de oorlog zoveel mogelijk willen verlengen door wapens te leveren en te weigeren te onderhandelen. Dit opportunisme ten aanzien van de officiële interpretatie van de oorlog in Oekraïne zal de “resistente” reputatie van de culturele scène een nieuwe klap toebrengen. Een commentaar door Tobias Riegel.

De Oekraïense auteur Serhij Zhadan heeft zondag in de Paulskirche in Frankfurt de Vredesprijs van de Duitse boekhandel gekregen: “voor zijn uitmuntende werk en zijn humanitaire houding waarmee hij zich tot de mensen in oorlog wendt en hen met gevaar voor eigen leven helpt”, aldus de Duitse vereniging van uitgevers en boekverkopersin de prijsuitreiking.

“Onzin die vanuit het Oosten op ons is gevallen”

Wat schrijft de laureaat dat hem in aanmerking brengt voor een vredesprijs? Volgens een commentaar in de “Zeit”, verwijst Zhadan naar de Russen als een “horde”, “criminelen”, “beesten”, “rotzooi” in zijn boek “Himmel über Kharkiw” (De hemel boven Kharkiv), dat net is uitgegeven door Suhrkamp Verlag. Hij schrijft: “De Russen zijn barbaren, ze zijn gekomen om onze geschiedenis, onze cultuur en ons onderwijs te vernietigen.” Hij schrijft: “Brand in de hel, varkens.” De “Junge Welt” classificeert het werk van Zhadan als volgt:

“In zijn pas verschenen bundel ‘Hemel boven Kharkiv. News of Survival in War” beschouwt hij de indringers als “barbaren” en “vuil dat vanuit het Oosten op ons is neergedaald”; hij wenst hen dood. De oorlog heeft de ‘ware aard’ van de Russen onthuld, de Russische cultuur als pijler van de ‘Russische wereld’ is ook verantwoordelijk, verkondigde hij op zijn Facebook-kanaal. is het de schuld van Poesjkin dat oorlogsmisdadigers in Rusland zijn geboren? Ja, hij is schuldig. Natuurlijk is hij schuldig. Ze zijn allemaal schuldig

Om zo’n pamflet in de huidige tijd prominent in beeld te brengen vind ik schandalig. Het is het tegenovergestelde van de “humanitaire houding” die zou moeten worden toegekend.

Ik kies liever de kant van Zhadan in dit onthutsende proces dan de acteurs die hem nu bekroond hebben: Misschien is het slechts gedeeltelijk de schuld van de schrijver dat hij is gekozen als mascotte van de westerse culturele propaganda? Ik wil ook niet te hard uitkomen voor zijn taalkundige brutalisering – als een kunstenaar die rechtstreeks verbonden is met een oorlogspartij, onder de subjectieve indruk van ervaringen aan het front en onder invloed van harde Oekraïense propaganda, kan hij zich wellicht niet meer verdedigen tegen een dergelijke brutalisering. Maar het is iets heel anders of men taalkundige misstappen vanwege de slechte ervaringen van de auteur nog net kan begrijpen – of dat men deze deels racistische misstappen vervolgens op een groot podium honoreert.

Met deze prijs en met de grotendeels bagatelliserende berichtgeving maken de juryleden en de respectieve journalisten zich de tirades van Zhadan eigen. Men kan de Börsenverein niet gelijkstellen met “de literaire scene”, maar tot dusver is ook vanuit de literaire scene geen adequaat bezwaar tegen de prijs gehoord.

Symbool tegen begrip

Deze prijs is een hardvochtig symbool tegen het begrip met Rusland dat onontbeerlijk is voor een vreedzame ontwikkeling van Europa – de verantwoordelijken en de commentatoren die hem prijzen staan immers achter de uitspraak dat “de Russen” als “barbaren” en “rotzooi” moeten worden omschreven: Wat denkt u dat dit bij veel Russische burgers zal losmaken tegenover Duitsland en zijn dichters en denkers? De prijs is ook een duidelijk teken van de onderwerping van de jury aan de zeer dominante en valse officiële interpretatie van het Oekraïne-conflict door de politiek en veel media, waarbij een lange geschiedenis wordt ontkend.

In veel mediacommentaren op de prijsuitreiking wordt onvoldoende aandacht besteed aan de racistische tendensen in de tekst van Zhadan. Het aan het begin van dit artikel geciteerde artikel “Zeit” kan daarom als een positieve uitzondering worden omschreven – maar alleen in de inleiding, waar pertinente vragen worden gesteld (helaas alleen retorisch), zoals deze:

“Is het niet juist fataal om in deze vreselijke, haatdragende tijden de haat met literaire middelen aan te wakkeren?”

Ja, natuurlijk. Maar deze intensivering van de haat wordt dan gerechtvaardigd door de verschrikkelijke oorlogservaringen van Zhadan en daarom indirect een onderscheiding waard, aldus de “Zeit”:

“Het gebeurde dat hij kinderen in de schuilkelder zag en zag hoe dat de kinderen verandert. Het gebeurde dat hij een gevallen vriend niet goed kon begraven omdat zijn hoofd niet gevonden kon worden. Het gebeurde dat hij over een kruispunt liep en tien minuten later werd dat kruispunt beschoten. De oorlog gebeurde. (…) Het is de juiste plaats om deze laureaat te eren. Het is ook de juiste prijs.”

Zoals ik al zei: ik vind de racistische uitbarstingen van de auteur onaanvaardbaar onder de indruk van een bombardement, maar nog net verklaarbaar – maar alleen dan. Maar wie dergelijke uitbarstingen op afstand prijst en beloont, handelt duidelijk tegen de vrede.

De mythe van de moedige culturele scène

De keuze van de laureaat en de hele organisatie van het evenement getuigen van opportunisme bij de betrokkenen. Dit is een nieuwe klap voor de mythe van een moedige culturele scène die het opneemt tegen de machtigen in eigen land. Deze “geëngageerde” reputatie van veel kunstenaars is al ernstig beschadigd tijdens het Corona-beleid, toen van veel culturele figuren geen bezwaar werd gehoord tegen het ophitsen en uitsluiten van andersdenkenden.

Aan de andere kant waren en zijn er veel uitzonderingen in de culturele scene – en deze paar moedige kunstenaars verdienen des te meer ons respect. Maar momenteel gebruiken vooral veel prominente culturele actoren hun bereik niet om zich publiekelijk te verzetten tegen de verlenging van de oorlog door wapenleveranties of tegen de sociale dreiging die uitgaat van het sanctiebeleid. Terwijl veel actoren in de culturele scene zwijgen, vallen anderen op door hun bijzonder opvallende verschijning, zoals voormalig PEN-voorzitter Deniz Yücel.

Culturele propaganda

Het schenden van de waardigheid is ook verboden tegenover vermeende misdadigers of tegenover mensen die men zelf als zodanig aanmerkt. Zhadan schendt deze belangrijke regel en wordt daarvoor beloond door Duitse culturele activisten. Dit gedrag maakt deel uit van een hele reeks twijfelachtige uitingen van sympathie van het Westen voor rechts-extremisten, zolang zij aan de “rechtse” (d.w.z. anti-Russische) kant staan. Dit kon reeds worden waargenomen 2014 tijdens de Maidan-opstand, het gaat verder met Alexei Nawalny, het Azov-regiment of de Oekraïense ambassadeur Melnyk, onder anderen.

Deze prijsuitreiking was een twijfelachtige daad van culturele propaganda, het hele evenement functioneerde als een vreugdevuur van die westerse actoren die de oorlog zoveel mogelijk willen verlengen door wapens te leveren en te weigeren te onderhandelen.

Coverfoto: Oleksandr Osipov / Shutterstock

De NachDenkSeiten zijn belangrijk voor een kritische meningsvorming, dat vertellen veel, heel veel mensen ons – maar ze kosten ook geld en daarom vragen wij u, beste lezers, om uw steun.
Hartelijk dank!