Die G-7 und der geistige Kolonialismus des Westens

Das also war G-7. Es war der Gipfel schlechthin, wenn man der Medienhype in den kleinen Ländern glaubt, die dort – bei den scheinbar Großen – vertreten waren (hier findet man das äußerst dünne Kommuniqué). Wer seinen Verstand benutzt, kommt zu ganz anderen Ergebnissen. Aber den eigenen Verstand zu benutzen und kritisch zu sein, ist out in diesen Zeiten, mega-out sogar. In den Nachdenkseiten erschien allerdings ein kritischer Kommentar von Jens Berger, dem man nur zustimmen

Die Linke hat ihr Ziel verloren

Das Hauptproblem der heutigen Linken ist, dass sie die Utopie, ihre ureigene Kraft, ablehnt und keinen Zugang mehr zu ihr hat, sagt der Publizist Artur Becker. Vor allem die westliche Linke betrachtet die Utopie oft als eine Art Krebsgeschwür oder Atavismus, wahrscheinlich, weil sie keine Erfahrungen mit dem Realsozialismus gemacht hat. Zum Parteitag der Linken an diesem Wochenende fordert er: Die Linken müssen sich neu aufstellen, müssen kämpfen, damit es in unseren globalisierten Gesellschaften ein

Kunstautonomie und Kunstfreiheit

Die Forderung nach einer freien, unabhängigen Kunst kennen wir seit dem 19. Jahrhundert. Auch im Vorfeld der Documenta 15 wird intensiv über die Kunstfreiheit debattiert. Das Streben nach Kunstautonomie fußt auf der Überzeugung, dass der Bereich des Ästhetischen eigenen Regeln folgt, dass Kunst frei sein muss von fremden Ansprüchen, seien sie politischer oder moralischer Natur. Heute scheint es nicht sonderlich gut um dieses Ideal bestellt, meint Moshe Zuckermann in seinem neuen Buch „Die Kunst ist

Konsequenzen des Kapitalismus

Das kapitalistische System bedroht heute alles Leben auf dem Planeten. Doch Noam Chomsky und Marv Waterstone sehen diese Krise als große Chance, die kapitalistischen Strukturen herauszufordern. Dafür müssen wir zuerst verstehen, wie unser Leben, unsere Wahrnehmung und unser „gesunder Menschenverstand“ tatsächlich von den Bedürfnissen und Interessen der herrschenden Klassen bestimmt werden. Chomsky und Waterstone decken in ihrem neuen Buch diese oft unsichtbaren Verbindungen der strukturellen Macht auf und zeigen, wie die gegenwärtige Hegemonie die Bewegungen…

Auf der Suche nach dem Ursprung von COVID-19

SARS-CoV-2 hält seit über zwei Jahren die Welt in Atem. Doch wo liegt der Ursprung des Virus und wie genau ist es entstanden? Wie ein Kriminalkommissar hat sich der erfahrene Molekularbiologe Günter Theißen auf Spurensuche begeben und seit Anbeginn der Pandemie alle verfügbaren Fakten zusammengetragen. Schon bald musste er jedoch feststellen, dass sich die Mehrzahl der Fachleute und ein Großteil der Medien auf eine rein natürliche Entstehung des Virus festgelegt haben – ohne hieb- und…

Wie simpel Rechtspopulisten denken

Der Kommunikationsexperte Walter Ötsch und die Journalistin Nina Horaczek zeigen in ihrer „Anleitung zur Volksverführung“ die Tricks und Täuschungsmanöver der Demagogen – und welche Strategien gegen rechte Volksverführer wirken. Rechtspopulismus ist alles andere als ein Geheimnis. Im Gegenteil: Rechtspopulismus ist leicht zu verstehen. Ganz einfach: Die Politik von Rechtspopulisten beruht auf einem einzigen Grundgedanken, einem selbst gestrickten Bild der Gesellschaft. Dieses Bild ist die Basis des Rechtspopulismus. So sieht das Bild aus: Hier sind WIR…

Ich bin eine Frau ohne Geschichte

Auch heute noch funktionieren die meisten Geschichten so: ein einsamer männlicher, oft weißer Held, besteht, garniert mit gewalttätiger und erotischer Action, eine abenteuerliche Herausforderung – Schluss, aus, Happy End. Aber wie viele Geschichten gibt es, ob im antiken Drama, im preisgekrönten Hollywoodfilm, als Höhlenmalerei oder im täglichen politischen Diskurs, in denen hauptsächlich Frauen agieren und den Ton der Handlung bestimmen? Pointiert und elegant dekonstruiert Alice Zeniter bekannte Heldenerzählungen und stellt klassische Narrative auf den Prüfstand.…

Links – Ende und Anfang einer Utopie

Die Rechte und die autoritären Aspirationen mancher Politiker und Regierenden machen uns wieder Angst – die Geschichte darf sich doch nicht wiederholen. Die Linken müssen sich neu aufstellen, müssen kämpfen, sagt Artur Becker, damit es in unseren globalisierten Gesellschaften ein Gleichgewicht der verschiedenen Kräfte und Denkweisen gibt. Dabei dürfen sie ihre Wurzeln nicht vergessen – erwachsen aus der Dialektik der Aufklärung besitzen die Linken die stärkste Waffe, die sie progressiv einsetzen können: die Utopie. Nur…

Geloof weinig, stel alles in vraag, denk voor jezelf

08-05-22 07: 00: 00, "Thoughts are free" - dit is een prachtig liedje. Maar er zitten wat illusies in de teksten. Een daarvan juist in de tweede regel: "Wie kan ze raden"; en verder: "Geen mens kan ze kennen". Helaas kunnen andere mensen en instellingen en de geheime diensten zeker raden en onderzoeken wat wij denken. En erger nog, er worden pogingen ondernomen om te beïnvloeden wat we denken. Daartoe wordt steeds opnieuw en met…

Bernd Hontschik: Genees en heers

01-05-22 07: 00: 00, Wat we nu in Duitsland meemaken is een keerpunt: Ziekenhuizen worden van overheidsbezit verkocht aan ziekenhuisgroepen. De patiënt wordt opgeofferd aan de digitalisering. De gezondheidszorg wordt omgevormd tot een winstgevend systeem waarin economen en politici het voor het zeggen hebben. Bernd Hontschik eist medische zorg vrij van economische dictaten. Daartoe stelt hij de cruciale vragen: Hebben wij honderd ziektekostenverzekeraars nodig? Is het mogelijk om de ongebreidelde farmaceutische industrie te controleren? Moeten…

Massatoerisme, dood en uitbuiting op de Mount Everest

24-04-22 07: 00: 00, De beelden gingen de wereld rond: In mei 2019 circuleerde op het net een video waarop te zien was hoe tweehonderd mensen onder de hoogste top ter wereld urenlang moesten wachten om te kunnen klimmen omdat ongetrainde mensen de eenbaansweg naar boven en naar beneden versperden. Elf mensen stierven, velen door bevriezing of uitputting. Ze hadden te lang in de dodenzone moeten wachten. Het rampseizoen van dat jaar weerspiegelde een nieuwe…

Op naar de keuken!

17-04-22 07: 00: 00, "Küchengott auf Kriegspfad" (Keukengod op oorlogspad), zo kopte "Der Spiegel" bij het verschijnen van zijn bestseller "Vom Einfachen das Beste" (Van het eenvoudige het beste), waarin Franz Keller zijn levensverhaal koppelt aan een scherpe kritiek op de landbouw- en levensmiddelenindustrie. In vele gesprekken met zijn lezers, met producenten en medici, kwam hij erachter: De bevolking is klaar voor een landbouw- en voedselomslag, maar politici in Duitsland en de EU worden gedwarsboomd…

Compromisloze extremisten

10-04-22 07: 00: 00, In Afghanistan begon de lente met veel hoop, die binnen zeer korte tijd door het Taliban-regime de bodem werd ingeslagen. Emran Feroz, auteur van het boek "The Longest War", doet verslag vanuit Kabul. Het traditionele nieuwjaarsfeest Nawroz is door de extremisten afgelast op grond van de pre-islamitische traditie. De bijbehorende feestdag werd ook van de kalender geschrapt. In plaats daarvan moesten leerlingen en studenten hun lessen bijwonen en examens afleggen op…

Lang leve de vriendschap!

03-04-22 07: 00: 00, Met de pandemie en de vermindering van sociale contacten heeft het probleem van de eenzaamheid van veel mensen in onze samenleving een sterke impuls gekregen. Sebastian Schoepp confronteert deze ontwikkeling met een sterk pleidooi om de vriendschap te redden. In een brede spanningsboog van de oudheid tot onze tijd beschrijft hij vriendschap als een sociaal construct en een beklemmend gevoel van een vaak levenslange verbondenheid met een hoge waarde voor de…

Particuliere winsten ten koste van onze gezondheid

27-03-22 07: 00: 00, De ziekenhuizen in Duitsland en Europa zijn sinds lang het voorwerp van speculatie geworden voor internationaal opererende, particuliere ziekenhuisgroepen. Het gevolg is dat de bedrijven winst maken met het op solidariteit gebaseerde systeem van ons gezondheidszorgstelsel. Thomas Strohschneider werkte zelf vele jaren als hoofdarts in een particulier gerunde kliniek. In zijn boek toont hij uit eigen ervaring en met talrijke voorbeelden aan welke beangstigende gevolgen dit proces heeft voor patiënten, artsen…

Waar komt de angst voor keizerrijken vandaan?

20-03-22 08: 00: 00, María Elvira Roca Barea toont in haar boek "Imperiophobia" aan dat de angst voor het imperium in de loop der eeuwen ook door belanghebbende partijen is aangewakkerd. Van het oude Rome tot het Russische Tsarenrijk tot de Verenigde Staten, alle rijken hebben dit moeten ervaren. In het geval van Spanje werd een "zwarte legende" opzettelijk gebruikt als propaganda-instrument om tegenstrijdige machtsbelangen te bevorderen. Roca Barea legt historische misvattingen bloot en toont…

Gesprekken over de waanzin van onze tijd

13-03-22 08: 00: 00, Arno Luik begint zijn interviews vaak met provocerende vragen, al bij het eerste antwoord wordt men meegezogen in deze gesprekken - en leest men dingen die men elders niet te weten komt. Luik verleidt zijn geïnterviewden van meet af aan tot een verbluffende openheid en weet explosieve dingen uit hen te ontlokken - of grappige, of ontroerende. Nu zijn meer dan twintig van zijn beste interviews gepubliceerd in een bundel met…

Zij die zwijgen gaan akkoord

06-03-22 08: 00: 00, Hoe willen we eigenlijk leven? Na twee jaar pandemie, in gedemoraliseerde samenlevingen, vervormde democratieën, gepolariseerde debatten, uitgeputte economieën en beperkte vrijheden, ligt deze kwestie midden op de Europese tafel! Ulrike Guérot heeft een woedend essay geschreven voor allen die niet willen leven zoals zij de afgelopen twee jaar hebben gedaan; die niet een ander democratisch systeem achter een virus aan willen gooien, en die hun vrijheid niet willen vergokken voor een…

Sucky en een beetje zoals wij

27-02-22 08: 00: 00, Het varken brengt geluk en is gemodelleerd in marsepein, maar het staat ook als metafoor voor alles wat vuil, onbetamelijk en zondig is. Het varken wordt verbannen, of liever, opgesloten en zorgvuldig verborgen voor de blikken van de mensen. Tegelijkertijd is het varken een model van onschatbare waarde voor het menselijk lichaam en is het het dier dat de mensen de laatste jaren 50 het vaakst hebben gegeten. Kristoffer Hatteland Endresen…

Verenigd achter de wetenschap

24-02-22 08: 18: 00, Vrijdagen voor Toekomst drijft politiek vooruit. Maurice Conrad is een activist van het eerste uur en geeft inzicht in de grootste klimaat- en jeugdbeweging van onze tijd: Wie zijn deze jongeren? Wat drijft hen? Wat zijn hun strategieën? En waarom zijn ze zo succesvol? Hij laat zien hoe Fridays For Future is veranderd van een actie, een campagne, een hashtag in een grote, wereldwijde beweging. Een beweging van jongeren strijdt voor…

Waarom we radicaal moeten heroverwegen hoe we met jihad-terreur omgaan

20-02-22 08: 00: 00, Waarom radicaliseren jongeren die opgroeien in Oostenrijk, Duitsland of Frankrijk? Wat moet er gebeuren om verdere jihadistische aanslagen te voorkomen? In hun boek "Die Wütenden" geven Fabian Reicher en Anja Melzer een authentiek inzicht in hoe de propaganda van de zogenaamde Islamitische Staat werkt en hoe deze Europese jongeren aantrekt. Aan de hand van vijf biografieën van geradicaliseerde jongeren wordt beschreven hoe kennis van de procedures en de juiste methoden hen…

Omgekeerd totalitarisme

16-02-22 09: 53: 00, Aan het einde van de 20. Aan het einde van de twintigste eeuw worden we steeds meer blootgesteld aan nieuwe, postdemocratische regeringstechnieken die elementen van de liberale democratie combineren met die van totalitaire politieke systemen. Het streven naar supermacht en het beheer van de democratie hebben geleid tot dit "omgekeerde" totalitarisme, aldus de theoreticus van de democratie Sheldon S. Wolin. Hij ziet het centrale verschil met het klassieke totalitarisme in het…

Systeemverandering, geen klimaatverandering

13-02-22 08: 00: 00, Misschien roept het woord "afscheidstournee" verbazing, verdriet of zelfs paniek op. Het doet er niet toe. Dat is precies de bedoeling van mevrouw Prayon. Een afscheidstournee verhoogt de marktwaarde van dit product vele malen door de emotionele lading. Het maakt niet uit welk afscheid het is. Neemt Christine Prayon afscheid van het toneel? Mogelijk. Een vrouw is een esthetische provocatie van het midden 40 en, als zij echt van haar publiek…

Clash of Nations – hoe we de economische concurrentie moeten herdenken

06-02-22 08: 00: 00, Jarenlang heeft het neoliberalisme ons voorgehouden dat concurrentievermogen voor allen een zegen is voor de wereld. Deze "zegen" heeft ons onder meer een gebroken planeet opgeleverd, een gepolariseerde en tegelijk geïndividualiseerde samenleving vol ego-ondernemingen, een in verval rakende infrastructuur, abjecte armoede in grote delen van de wereld (vooral buiten Azië), schrijft…