Iran anders bekeken: door de ogen van zijn cineasten Of … Het mirakel van het Iraans neorealisme | Uitpers

iran-anders-bekeken:-door-de-ogen-van-zijn-cineasten-of-…-het-mirakel-van-het-iraans-neorealisme-|-uitpers

24-05-19 02:58:00,

De spanning om Iran is al een tijd te snijden. Dreigen er Amerikaanse bombardementen? Maar wat weten we eigenlijk van het land dat we nu kennen als Iran en van zijn 83 miljoen inwoners? Wat weten we van zijn bijzonder lange cultuurgeschiedenis die minstens 9.000 jaar oud is? Iran kende naast grote ‘eigen’ rijken die zich uitstrekten van Egypte tot India, ook allerlei vreemde heersers, waaronder de Griek Alexander De Grote en later de islamitische en Mongoolse veroveraars.

Ondanks de islamitische dictatuur die Iran sinds 1979 in haar greep heeft, wordt de cinema van Iran als één van de meest interessante nationale producties ter wereld beschouwd. Daarbij valt steeds weer de gelijkenis op met het Italiaanse neorealisme. Reden waarom men de Iraanse filmproductie vaak bespreekt onder de noemer ‘Iraans neorealisme’. Daar waar in Iran toch ook veel niet-neorealistische films gemaakt worden.

‘Also sprach Zarathustra’

De Perzen waren van oudsher een volk van vertellers en miniaturisten. Denk aan de ‘bas reliefs’ in het Persepolis van 500 jaar voor onze tijdrekening. Lange tijd was het zoroastrisme dé religie van Perzië (ook bekend onder de naam mazdeïsme). Stichter van het zoroastrisme was de mythische profeet Zarathustra of Zoroaster, die rond de 10e eeuw voor onze tijdrekening leefde in het oosten van het tegenwoordige Iran of in Afghanistan. Zijn leer werd samengevat in het heilige boek ‘de Avesta’ en kent een sterk dualisme tussen goed en kwaad. In het Westen werd Zoroaster vooral bekend via het werk van de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche: “Also sprach Zarathustra”. (1883)

Ten tijde van de grote islamitische veroveringstochten werd in de 7de eeuw ook het Perzische rijk der Sassaniden onder de voet gelopen. De Arabieren dwongen de Perzen zich aan de islam aan te passen én zware belastingen te betalen omdat de Arabieren hen zagen als ‘kafirs’ en duivelaanbidders. Die Perzen die weigerden het zoroastrisme op te geven, werden tweederangsburgers in eigen land. In de tiende eeuw kwam er – zo valt te vernemen bij Wikipedia – “een intensivering van de vervolging van niet-moslims en zagen velen zich genoodzaakt uit te wijken naar India, waar tot op de huidige dag de Parsi dit geloof aanhangen. Ook Freddie Mercury, de zanger van Queen, was Parsi en aanhanger van het zoroastrisme.” Momenteel zijn er nog zo’n wereldwijd 2,6 miljoen zoroastriërs.

 » Lees verder