Koopkracht is belangrijker dan de planeet

15-03-19 12:54:00,

Vijfhonderd dagen na de presentatie van ‘het groenste kabinet ooit’ is het tijd om de klimaatpijn eerlijker te verdelen. Daartoe presenteerde Rutte vijf maatregelen, waarmee hij zich opwerpt als beschermer van hardwerkend Nederland tegen ‘linkse klimaatgekkies’. Enige scepsis is op zijn plaats, vindt Ewald Engelen.

Op het oog is het een meesterzet van Rutte. Het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving concluderen dat de ruim zeshonderd voorstellen uit het klimaatakkoord onvoldoende zijn om halvering van de CO2-uitstoot in 2030 te halen. Bovendien legt men de kosten onevenredig bij de armste huishoudens.  En daar kwam Rutte met aanvullende maatregelen die de koopkracht van huishoudens moesten ontzien.

Exact een week voor verkiezingen, door de oppositie al op voorhand tot klimaatverkiezingen uitgeroepen. Die dreigen vooral te gaan over de extra energiebelasting van ruim 300 euro per jaar en over de al te vriendelijke fiscale behandeling van grootvervuilers: huishoudens en industrie draaien ieder voor de helft van de kosten op, terwijl burgers maar voor 20 procent van de uitstoot verantwoordelijk zijn en de industrie de overige 80 procent uitbraakt. Olie op het vuur van electoraal ongenoegen. De vier coalitiepartijen kunnen dat missen als kiespijn: ze staan in de peilingen op zwaar verlies.

Dus wat doet Mark Rutte, meester in politieke marketing? Hij geeft drie uur later een persconferentie waarin hij vijf maatregelen aankondigt die vrijwel allemaal bedoeld zijn om de ongelijke koopkrachteffecten te compenseren. Zo betalen burgers per jaar ongeveer 75 euro minder energiebelasting, krijgt de industrie een CO2-belasting opgelegd die naar duurzame investeringen gaat, komt er een einde aan de omgekeerde solidariteit van de Tesla-subsidie en is er extra geld voor een markt in tweedehands elektrische auto’s voor minder draagkrachtigen. De resterende maatregelen betreffen de landbouw, die een extra reductietaak krijgt. Er wordt minder ingezet op CO2-opslag om de uitstoot te beperken en meer op een echte transitie naar duurzaamheid.

Klimaatstrijd is klassenstrijd. Dat heeft Rutte donders goed begrepen

De commentaren sloegen vooral aan op de eerste drie maatregelen. In een tijd van steeds luidruchtigere klimaatscepsis en demonstrerende gele hesjes in Frankrijk en België is klimaatstrijd immers klassenstrijd geworden. Dat heeft Rutte donders goed in de smiezen. De doorrekeningen van de planbureaus waar het kabinet al maanden eerder over was ingeseind gaven hem plotseling de gelegenheid zich voor het front van de natie te presenteren als de beschermer van de hardwerkende Nederlander tegen de ‘klimaatgekkies’ van links én tegen de machinaties van het grootbedrijf die er tijdens de onderhandelingen aan de klimaattafels bijzonder goed uit zijn gekomen.

 » Lees verder