100 jaar geleden riep Letland onafhankelijkheid uit

100-jaar-geleden-riep-letland-onafhankelijkheid-uit

17-11-18 08:33:00,

Op 18 november 1918 maakten Letse politici gebruik van het machtsvacuüm aan het einde van de Eerste Wereldoorlog om de onafhankelijkheid van hun land uit te roepen.

In het centrum van de Letse hoofdstad Riga is het 42 meter hoge vrijheidsmonument niet te missen. Een zuil op een sokkel met talrijke voorstellingen uit de Letse geschiedenis en aan de top als allegorie van de vrijheid een meisje dat een krans van drie sterren omhoog houdt, symbool voor de drie historische delen van Letland, Koerland, het zuiden van Lijfland en Letgallen. Als door een wonder heeft het tussen 1931 en ’35 gebouwde monument de Sovjet-tijd overleefd. Zondag wordt op het plein ervoor weer de Letse onafhankelijkheid gevierd. Dit jaar is het 100 jaar geleden dat de toenmalige Letse Volksraad, op 18 november 1918, de onafhankelijkheid van het land uitriep.

Tsarenrijk

Die onafhankelijkheid was een van de vele gevolgen van de Eerste Wereldoorlog. Net als Polen, Litouwen, Finland en Estland, had ook Letland aan het begin van de oorlog nog tot het Russische tsarenrijk behoord. Omdat er in het Oostzeegebied in de tweede helft van de 19e eeuw nationale onafhankelijkheidsbewegingen ontstaan waren, had Petersburg/Petrograd twijfel aan de loyaliteit van deze nationaliteiten in het Russische veelvolkerenrijk en liet zodoende duizenden Letten naar het Russische binnenland deporteren. Onder hen vormden zich oppositiegroepen. Tegelijk groeide in Letland de weerstand tegen de getalsmatig geringe, maar invloedrijke Duitse adel en patriciaat.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!

Februarirevolutie

De Russische Februarirevolutie van 1917 werkte ook in de Baltische gebieden door. De zich snel vormende politieke partijen reflecteerden de Russische verhoudingen: bolsjewieken, mensjewieken, democraten, liberalen, boeren. Aanvankelijk was men slechts gericht op grotere autonomie binnen het Russische rijk. Toen echter bleek dat noch de liberale regering van Rusland onder Alexander Kerenski noch de bolsjewieken tot grotere toegevingen bereid waren, radicaliseerden de eisen tot volledige nationale soevereiniteit. In de herfst van 1917 vormde zich een provisorische raad, die zich al snel tot de Letse Volksraad ontwikkelde. Deze verklaarde dat Zuid-Lijfland, Koerland en Letgallen samen een “autonome staatseenheid” vormden.

Machtsvacuüm

In november 1918 ontstond een machtsvacuüm. De militaire nederlaag van Duitsland was bezegeld en daarmee waren ook de dagen van het Duitse militaire gezag geteld.

 » Lees verder

Letland: Twee grootste partijen waarschijnlijk uitgesloten van regering

Letland: Twee grootste partijen waarschijnlijk uitgesloten van regering

08-10-18 06:08:00,

In Letland vonden zaterdag parlementsverkiezingen plaats. De sociaaldemocratische SDPS werd opnieuw de grootste partij, gevolgd door de nieuwe anti-corruptiepartij KPV. Maar het is vrijwel uitgesloten dat deze partijen aan de regering deel zullen gaan nemen.

Met een kleine twintig procent van de stemmen en 23 zetels, moest de SDPS weliswaar een klein verlies incasseren, maar blijft ze met afstand de grootste partij. De SDPS heeft vanouds ook oog voor de rechten en  belangen van de de Russische minderheid, die ongeveer een kwart van de bevolking van Letland uitmaakt. Dit is echter tegen het zere been van de meeste andere partijen, die de sociaaldemocraten om deze reden als ‘pro-Russisch’ wegzetten en er niet mee samen willen werken.

Nieuwe partijen

De conservatieve anti-corruptiepartij KPV, die voor het eerst aan de verkiezingen deelnam, werd met ruim veertien procent van de stemmen en 16 zetels de op een na grootste partij. Ook met deze partij wil echter bijna niemand regeren, omdat ze eurosceptisch is en de bestaande machtspatronen tegen het ligt wil houden.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!

Ook de derde en vierde partij zijn partijen die voor het eerst in het parlement gekozen zijn, namelijk de Nieuwe Conservatieve Partij (JKP), opgericht door een eurofiele politicus die eerder bij de nationaal-conservatieve Nationale Alliantie zat, en Attistibai/Par (AP), een alliantie van twee liberale partijen. De JKP haalde 16 zetels en de AP 13.

Dan volgen de huidige regeringspartijen, de Nationale Alliantie (NA) die vier zetels verliest en op 13 komt, de Unie van Groenen en Boeren (ZZS) die tien zetels verliest en er 11 overhoudt, en de liberaal-conservatieve Nieuwe Eenheid (V), die vijftien zetels verloor en er 8 overhoudt.

Formatie

De formatie van een regeringscoalitie wordt hiermee niet eenvoudig. De twee grootste partijen hebben samen 39 van de 100 zetels, maar er is op voorhand geen enkele partij die zich aandient om hen aan een meerderheid te helpen. Zelfs als de gematigd eurosceptische centrumpartij ZZS over te halen zou zijn, zou dit nog een eigenlijk te smalle basis van 50 zetels opleveren.

Waarschijnlijker lijkt dus dat er een liberaal-conservatieve coalitie met uitsluitend russofobe partijen gevormd zal worden. Gezien de animositeit tussen JKP en NA, ligt het niet voor de hand dat de president de respectievelijke leiders van deze partijen als formateur aan zal wijzen.

 » Lees verder

Via Letland reikt de macht van de Russische maffia tot in de top van de ECB

Via Letland reikt de macht van de Russische maffia tot in de top van de ECB

08-08-18 09:15:00,

Het rommelt in de Baltische republieken. De Letse bank ALBV ging failliet, nadat Washington die op een sanctielijst voor witwasbanken had gezet. Een filiaal van Danske Bank is gebruikt om miljarden uit Rusland wit te wassen; dat gebeurde via Estland. En de Letse politie heeft de president van de Letse Centrale Bank – tevens lid van de Raad van Bestuur van de ECB – opgepakt omdat hij een half miljoen euro smeergeld zou hebben aangenomen. Wat is hier aan de hand?

Een goede crimineel heeft het maar moeilijk. Om geen spoor achter te laten worden liquidaties, afpersingen, vrouwenhandel en containers met drugs bij voorkeur met cash betaald. In de top van de piramide hebben criminelen daarom soms letterlijk vuilniszakken vol gekreukelde, met bloed besmeurde bankbiljetten. Hoe kun je daar nu onopvallend een Ferrari of een Amsterdams grachtenpandje van kopen?

Wie zich wel eens bij nacht en ontij heeft begeven in het nachtleven van Riga, de hoofdstad van Letland, heeft het in de praktijk kunnen zien. Ambassades van Westerse landen waarschuwen er voor Russische bendes die buitenlanders afpersen. Dat gaat zo: rondborstige vrouwen lokken beschonken mannen die er vermogend uitzien naar binnen bij clubs in achterstraatjes. Daar blijkt — te laat — dat een glaasje water al 50 euro kost. Wat een glas champagne er kost, wilt u waarschijnlijk niet weten.

Wilt u vertrekken, dan blijkt dat er maar één uitgang is, die met een knop achter de bar bediend wordt. Behalve een schaarsgeklede dame die drankjes uitgeeft, staan daar helaas echter ook twee in leren jassen geklede mannen die net zo breed als lang zijn. Natuurlijk mag u weg, maar we moeten het wel over de rekening hebben.

De meeste mensen zullen niet genoeg contanten bij zich hebben om meteen te kunnen afrekenen. Geen probleem, Dimitri en Anatol lopen wel even mee naar de bank. Die is, heel handig, ook ‘s nachts open. Wanneer de deur met koperen handgrepen opengaat, wordt het gezelschap verwelkomd door wederom een onwaarschijnlijk mooie vrouw. Ze is gekleed in mantelpak, haar naaldhakken klikken op de marmeren vloeren. Er kan in elke valuta geld opgenomen worden, maar herhaaldelijk wordt geopperd te kiezen voor Russische roebels. Daar komt de bank kennelijk in om.

Uiteindelijk zou zich wreken dat het land een zo grote witwasbank op haar grondgebied heeft.

 » Lees verder

Via Letland reikt de macht van de Russische maffia tot in de top van de ECB [deel 2]

Via Letland reikt de macht van de Russische maffia tot in de top van de ECB [deel 2]

08-08-18 09:14:00,

Parex, de Letse bank die gebruikt werd om obscuur Russisch geld te stallen, was de enige bank die door Letland werd gered tijdens de kredietcrisis van 2007-2008. Letland maakte zich in die tijd op om tot de eurozone toe te treden. Hoe is het Letland en de betrokken politici sindsdien vergaan, en hoe ontwikkelde de band tussen de EU, de ECB en Letland zich?

Dit stuk in 1 minuut

  • Nadat Letland had besloten om zwartspaardersbank Parex als enige bank te redden na de kredietcrisis, zit het land met een probleem: de staatsschuld loopt op, maar mag niet teveel stijgen wil het land tot de eurozone kunnen toetreden.
  • Op een geheime meeting in Riga in februari 2010 werd besloten dat Letland op een later tijdstip (te weten: na toetreding tot de eurozone) een groot aantal Parex-aandelen zou overnemen, tegen een vooraf bepaalde prijs. Die deal werd buiten de boeken gehouden.
  • De documenten over de deal doken in 2014 op, en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem moest bekennen dat ze authentiek waren. Hij kon echter niet meedelen of andere landen in de eurozone ook zulke deals hebben gesloten.
  • De verplichting om dergelijke overheidsgaranties in de eigen boeken op te nemen, is in 2013 komen te vervallen. Het is daarom goed mogelijk dat Europese overheden veel omvangrijker garanties hebben afgegeven om hun banken bij te staan dan aan de buitenkant zichtbaar is.
  • Valdis Dombrovskis, de Letse premier onder wiens verantwoordelijkheid de geheime steun aan Parex werd geregeld, is inmiddels Eurocommissaris. Hij is onder meer verantwoordelijk voor het redden van financiële instellingen binnen EU.


Lees verder

De Letse staatsschuld steeg tussen 2007 en 2010 van 17 procent naar 42 procent, en het einde was niet in zicht. Veel jongeren begrepen dat hun overheid in de greep was van de Russische maffia en dat ze daarvoor moesten bloeden als ze in Letland bleven. De jeugd vertrok massaal naar steden als Amsterdam, Londen en Berlijn, en liet de oudere generatie achter met de schuld. Tussen 2007 en 2017 zakte de bevolking van Letland met 23 procent tot onder de twee miljoen,. Al in 2010 was duidelijk dat de staatsschuld verder zou oplopen, al was het maar omdat de uittocht van de jeugd de economie verder in het slop hielp.

 » Lees verder

Letland: Corruptie is Russisch nepnieuws

Letland: Corruptie is Russisch nepnieuws

23-02-18 11:44:00,

Er is een “grote waarschijnlijkheid” dat de recente beschuldigingen van corruptie in Letland onderdeel zijn van een bredere informatiecampagne van buiten met als doel om Letland in diskrediet te brengen bij zijn bondgenoten en het vertrouwen in de Letse regering te doen afnemen aan de vooravond van de parlementsverkiezingen. Dat stelt het Letse ministerie van Defensie op haar website.

De corruptiebeschuldigingen leidden dinsdag tot de schorsing van de directeur van de Letse Centrale Bank, Ilmars Rimsevics. Naast Rimsevics werden diverse andere Letse financiële instellingen beschuldigd van corruptie. Zo beschuldigde het Amerikaanse ministerie van Financiën een grote Letse bank van witwaspraktijken en het omzeilen van de sancties tegen Noord-Korea. Een andere Letse bank beschuldigde de directeur van de centrale bank van het aannemen van steekpenningen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!

Gezien de Amerikaanse beschuldigingen lijkt het onwaarschijnlijk dat het inderdaad om een Russische desinformatiecampagne zou gaan. Waarschijnlijker is dat rivaliserende actoren in de Letse financiële sector elkaar een hak proberen te zetten dan wel wraak te nemen daarvoor door elkaar al dan niet terecht van corruptie te beschuldigen.

De suggestie van het ministerie van Defensie dat het om een Russische campagne zou gaan met als doel om de Letse regering in diskrediet te brengen in de aanloop naar de parlementsverkiezingen die in oktober gehouden worden, is enigszins lachwekkend. Letland wordt momenteel namelijk geregeerd door een coalitie van de liberaal-conservatieve partij Eenheid (V), de centrumpartij Unie van Groenen en Boeren (ZZS) en de Nationale Alliantie. Eenheid haalde in 2014 nog 21,9% van de stemmen, maar de populariteit van de partij is sindsdien gekelderd en sinds december 2016 staan de liberaal-conservatieven zelfs consequent onder de kiesdrempel in de peilingen. Ook coalitiepartners ZZS en NA doen het in de peilingen al geruime tijd slecht.

In de peilingen is de sociaaldemocratische partij ‘Harmonie’ al jaren de grootste partij. In de parlementsverkiezingen van 2014 was Harmonie ook de grootste, maar besloten de tweede, derde en vierde partij om samen te regeren. Harmonie neemt het ook op voor de rechten van de etnische Russen in Letland, die ruim een kwart van de bevolking vormen en waarvan een deel nog altijd geen staatsburgerschap heeft.

Met of zonder buitenlandse informatiecampagne lijkt het onwaarschijnlijk dat de huidige regeringscoalitie voortgezet kan worden.

 » Lees verder