Neoliberale Rechtsbescherming

15-07-18 05:36:00,

Nieuw wetsvoorstel geeft minister vrijbrief voor vergaand doorlichten burgers

Minister Dekker (VVD) voor Rechtsbescherming heeft een wetsvoorstel gepubliceerd dat belangrijke principes van de huidige privacywet grotendeels buiten werking stelt. Alle beschikbare relevante gegevens bij zowel overheid als bedrijven en instellingen kunnen straks voor elk denkbare overheidstaak worden gekoppeld om mensen door te lichten. Het parlement krijgt daarbij geen inspraak.
Op dit moment mag de overheid alleen gegevens gebruiken voor specifieke doelen en als dat absoluut noodzakelijk is. Met dit wetsvoorstel wordt dat omgedraaid. Het uitgangspunt voor het gebruik en delen van gegevens gaat van “nee, tenzij de noodzaak is aangetoond” naar “ja, tenzij er grote bezwaren zijn”. Alle gegevens mogen zo in principe voor elke controlerende taak van de overheid worden ingezet, ook als ze voor een heel ander doel zijn verzameld en ook als ze bij andere (private) organisaties liggen.
De minister komt hier nu mee, omdat de nieuwe Europese privacywet AVG dit via een achterdeurtje mogelijk maakt. Volgens artikel 6, lid 3 AVG mogen gegevens ook voor andere doelen worden gebruikt als daar maar een wettelijke regeling voor is. Dit achterdeurtje is op voorstel van de Nederlandse regering in de wet gekomen.
Doorlichten
De belangrijkste reden voor dit wetsvoorstel is om meer ruimte te scheppen om burgers en bedrijven beter te kunnen controleren. Straks kunnen op elk denkbaar gebied waar de overheid een controlerende taak heeft, de gegevens van elke denkbare partij, ook van private bedrijven en instellingen, aan elkaar worden gekoppeld. Vervolgens wordt afwijkend gedrag gedefinieerd met bijbehorende criteria. Iedereen die binnen deze criteria van afwijkend gedrag valt, wordt er door het algoritme uitgepikt waarna opsporingsbeambten deze mensen nader onder de loep nemen.
Het algoritmen en de criteria die gebruikt worden om mensen eruit te pikken blijven geheim. D66, GroenLinks en de SP vinden dat een probleem, omdat algoritmen door mensen worden gemaakt en daardoor fouten en vooroordelen bevatten. Dit kan leiden tot onterechte verdachtmaking van mensen en discriminatie van bepaalde groepen. Minister Dekker (VVD) heeft al laten weten dat de algoritmen desondanks geheim blijven en dat mensen naar de rechter kunnen stappen als ze denken dat ze onrechtmatig behandeld worden.
SyRI
Het eerste samenwerkingsverband dat al op deze manier werkt, is het zogeheten SyRI-systeem. Met dit systeem worden gegevens van maar liefst 17 aandachtsgebiedenover burgers samengevoegd om hen door te lichten op mogelijke fraude met uitkeringen of toeslagen.  » Lees verder