Belangenverstrengeling zaait twijfels over giftig zaad

10-01-20 10:23:00,

In de jaren negentig kregen universiteiten het credo van de marktwerking opgelegd. De overheid bepaalde dat wetenschappelijk onderzoek niet langer alleen uit publieke middelen moest worden gefinancierd, maar voortaan ook deels met extern geld. Dat betekende dat universiteiten de boer op moesten. Voor Wageningse onderzoekers betekende dat het begin van een innige samenwerking met chemiegiganten.

Dit stuk in 1 minuut

  • Het bijeninstituut van de Wageningen Universiteit (bijen@wur) werkt al jarenlang samen met de Duitse pesticide-fabrikant Bayer. Zo hielp het Bayer met de markttoelating van neonicotinoïden. Het instituut doet momenteel onder meer onderzoek binnen het zogeheten Bee Care-programma van het chemiebedrijf. Over de precieze financiële banden tussen Bayer en het bijeninstituut wil de universiteit geen openheid van zaken geven.

  • Neonicotinoïden zijn gifstoffen om insecten te doden en worden op grote schaal in de landbouw als zaadcoating gebruikt. Al geruime tijd denken wetenschappers dat dit type gif een voorname oorzaak is van de bijensterfte.

  • In 2011 werd het bijeninstituut gevraagd om onafhankelijk advies te geven aan de Tweede Kamer over de bijensterfte en de rol van de neonicotinoïden daarbij. Het instituut concludeerde toen dat de neonicotinoïden niet schadelijk zijn voor bijen.

  • Dat rapport werd destijds achter de schermen fel bekritiseerd door wetenschappers van de Universiteit Utrecht. Zij wezen erop dat het Wageningse bijeninstituut conclusies van fabrikant Bayer ‘klakkeloos’ had overgenomen en dat belangenverstrengeling onvermeld bleef.

  • Het commentaar van de Utrechtse deskundigen werd destijds buiten het advies aan de Tweede Kamer gehouden, ondanks de expliciete toezegging van staatssecretaris Henk Bleker dat zij bij de opstelling van het rapport betrokken zouden worden.


Lees verder

Lang was niet duidelijk waarom zoveel bijen stierven. Hele bijenvolken werden door imkers dood in de korf aangetroffen. Maar volgens de Wageningse bijendeskundige dr. Tjeerd Blacquière is de ware oorzaak nu duidelijk. ‘Het is zonneklaar dat de varroamijt de grote probleemmaker is,’ zegt Blacquière in gesprek met FTM. De varroamijt is een kleine parasiet die zich op de honingbij nestelt. Het beestje, dat op een harig krabbetje lijkt, kwam in de jaren ’80 uit Azië naar Europa. ‘Varroa destructor’ is zijn officiële naam, en duidelijk is ook waarom: de mijt brengt ziekten over en veroorzaakt sterfte van kolonies honingbijen. 

 » Lees verder